Fuat Dündar

Etnik grup kavrami, fiziki, dini, tarihi ya da diger nedenlerden dolayi kendini farkli hisseden, baskalari tarafindan da farkli görülen topluluklari ifade eder.
Türkiye bu açidan dünyanin zengin ülkeleri arasinda yer aliyor. Anadolu'da büyük bölümü yaygin olarak kullanilmasa da otuza yakin dil yasamaktadir.
Türkiye'de 1965 yilina kadar yapilan sayimlarda, azinlik gruplara iliskin sorular da yer aliyor. Azinliklarin durumu sinirli biçimde de olsa saptama olnagi bulunuyordu. Ancak bu tarihten sonra yapilan sayimlardi bu duruma son verildi.
Fuat Dündar'in uzun arastirmalara dayanan bu çalismasi, söz konusu nüfus sayimlarindaki verileri kullanarak, Türkiye'deki azinliklari incelemektedir. Bu alanda yapilan ve rakamlara dayanarak Türkiye'deki azinlik kültürleri toplu olarak ve çesitli özellikleriyle gözler önüne seren tek kitap olan "azinliklar", hak ettigi ilgiyi buldu ve yalnizca arastirmacilarin degil, soruna ilgi duyan herkesin el altinda bulundurma ihtiyaci duydugu bir kaynak oldu.

Çeviren:Hacer Özkan (Iremadze)

"Gürcüstan'da Etnografik Yolculuk" Gürcülerin, Megrellerin, Abhazlarin, Osetlerin, Svanlarin ülkesine tanima yolunda bir ilk adimdir. Yüzlerce, binlerce yildir yan yana yasadigimiz, iç içe geçtigimiz akraba oldugumuz halklarla ve kültürlerle tanismak, dünyamizin giderek küçüldügü günümüzde, bir gereklilik olmasinin da ötesinde bir zorunluluk olarak görülmeli.

M. Recai Özgün
Çivi Yazilari

Anadolu'nun kadim zamanlarindan günümüze kadar Lazlar... Savaslari, yerlesim bölgeleri, göç hareketleri, sözlü edebiyatindan çocuk oyunlarina kadar Laz folkloru... Laz kültürünün sorunlari... Lazlar üzerine Türkiye'de yayinlanan ilk gerçek arastirma olma özelligini koruyan 'Lazlar' aradan geçen bes yila ragmen yine güncel... Yine temel kaynak...

Tarih Boyunca Kafkasya
Aydin O.Erkan
ÇIVI YAZILARI Yayinevi / Arastirma, Inceleme

"Tarih Boyunca Kafkasya", Kafkasyalilarin, "Kat Dagi"i imgesinde simgelenen kültün, binlerce yillik serüveninin öyküsüdür.
Düslerin, masallarin, efsanelerin, hayatin gerçekleriyle iç içe geçtigi, harmanlandigi giiemli bir diyardir Kafkasya. Tarih boyunca bu özelligini korudu. Seyyahlar, bilim adamlari, edebiyatçilar bu cografyayi anlatan yüzlerce kitap yazdi.Elinizdeki kitap, Kafkasya'yi tanimak, bu cografyayla ilgili olarak yazilmis tüm eserleri bilmek ue içeriklerini ögrenmek sansini veriyor. Tarihi Kafkasya'dan baslatan iddialârdan "Kar Adam" mitine,19. yüzyilda yasanan savaslardan, onu izleyen ve hâlâ unutulmayan büyük sürgüne; kurumus deniz Selentus'un ve batik kita Atlantis'in izlerini Kafkasya'da arayan çabalardan, Çeçen)erle Ruslarin son savasfarina kadar, Kafkasya'yla ilgili yazilmis belli basli tüm eserler bu kitabin konusunu olusturuyor.
Erkan'in çalismasi, "karanlikta el yordamiyla yürüyen genç arkadaslar"ina bir armaganidir. Artik "Kaf Dagi'nin Gerçegi"ni anlamak isteyenler, binlerce yil boyunca bu konuda neler düsünüldügünü ögrenebilecek, yabanci dillerde yayinlanmis, ama Türkçeye çevrilmemis kitaplarda ifade edilen Kafkasya gerçegi hakkinda temel bir bilgiye sahip olacak.
Abhaz - Abazalar, Azeriler, Çeçen - Inguslar, Çerkesler, Dagistanlilar, Ermeniler, Gürcüler, Iranlilar, Karaçay - Balkarlar, Kazaklar, Kürtler, Megreller - Lazlar, Osetler, Rumlar, Ruslar, Svanlar, Tatarlar, Türkler, Ubihlar, Yahudiler...
Homeros ve Herodot'tan, Lermontov ve Tolstoy'a, Evliya Çelebi'den günümüze uzanan bir gerçegi arama öyküsü...

Ildiko Beller Hann Ceviren : Ali Ihsan Aksamaz
ÇIVI YAZILARI Yayinevi / Arastirma, Inceleme

"Lazlar, çay tariminin uygulanmasina kadar kapali bir topluluktu. Son zamanlarda radyo ve N'nin yayginlasmasiyla kültür ve dillerinin hizla bir yokolusa gittigini gören bir avuç insan, Avrupa'daki benzer çabalardan da etkilenerek kültür ve dillerinden kalanlari korumak ve gelecek kusaklara aktarmak için bir çabaya giristiler."
Iki yil boyunca Dogu Karadeniz'de yasayan, Macar asilli Ingiliz arastirmaci Ildikö Beller Hann, tuttugu notlardan yola çikarak, Dogu Karadeniz kültürüne giris niteliginde üç makale kaleme aldi. Bu makaleler, bölgede kapitalist iliskilerin yayginlasmasinin etkilerini tartismakta, yerel kültürün bu iliskeler sonucunda aldigi biçim ve direnme gücü degerlendirilmektedir.Efsanelerin, söylencelerin çogu zaman gerçekle iç içe geçtigi, harmanlandigi Dogu Karadeniz kültürünün degerlendirilmesinin de çogu zaman hâlâ yasayan sözlü kültüre, söylencelerin çözümlenebilmesinden geçtigini saptayan Hann'in metin çözümlemeleri, çalismalarina son derece özgün bir nitelik kazandiriyor.

DERGILER

Ogni Dergisi Lazuri Aylik Kültür Dergisi olarak ilk kez 1993 yilinda istanbulda çikti, Dergi besinci sayisindan sonra çikarilamadi çunku hakkinda (yazi isleri mudurü Memedali Besli ye acilan ) bölücülül suçlamasi nedeni ile toplatildi. Dergi Karadeniz dili ve külturunu anlatmak Lazlara Lazlik bilincini uyandirmak icin yayin hayatina basladi.Dergi Turkce ve Lazca metinler, yazilar içeriyordu. Derginin baskisi Yön matbaacilik tarafindan yapilmis.Dergi toplatma kararindan sonra bir sayi daha çikarilmis ve sonra yayin hayatina zor kosullar nedeni ile son verilmistir.

Mjora Dergisi(Lazepesi nena ) Derginin ilk sayisi su anda mevcut ilk sayisi (Kis2000 ) olarak çikti Ogni dergisinin bir devami niteliginde olan dergi çesitli yazilar ve yine Laz gerçegi ile ilgili makaleler var.Danisma ve isteme adresi . sakiz sok. 6/9 Bahariye -Kadiköy /ist. tel : 0216/ 330 83 16-330 83 99 abonelik tel:0212 222 83 32

KITAPLAR

Lazlar M.Recai Özgün Lazlar üzerine yazilmis oldukça ilginç bir kitap.Lazlarin tarihi gerçeklerini gözler önune sermesi açisindan bu kitap çok yanki uyandirdi.Bu kitap lazlar açisindan kendi külturlerini ifade etme ve koruma surecinde hiç kuskusuz bir simge anlamina geliyor.

Kafkasyadan Karadenize Lazlarin tarihsel Yolculugu Ali Ihsan Aksamaz Laz kimligini merak edip buna ulasmak icin kuskusuz bu kitap iyi bir kaynak.Bu kitapta Laz külturu en ince ayrintilarina kadar anlatiliyor

Dogu Karadenizde Efsane ve Kültür Ildiko Beller Hann çeviren : Ali ihsan Aksamaz Yazar ,Karadenizde yilllarca arastirma yapmis bir arastirmaci ayni zamanda.Külturel degisimleri inceleyen bu arastirma kisa surede bölgenin incelenmesiyle de Dogu Karadenizin temel taslarinin incelenmesine dönustu.Çalisma bu incelemelerin urunlerinden biri .

Lazuri Turkuli Nenapula Lazca-Turkçe SözlükTürkiyede ilk Lazca-Turkçe Sözlük 6 yil suren derleme sonucunda olusmus bir sözlük.

Dagitim yerleri, papirus : 0212 511 83 70 arkadas 0212 511 79 35 yön 0212 511 79 16

Lazona Selma Koçiva Karadeniz halki Laz gerçegini anlatan çesitli deneme ve kisa makalelerden olsun oldukça ilginc bir çalisma Nena murunxi Selma Koçiva Lazca Siir Kitabi

Kitabi isteme adresi Lazebura e.V Postfach 104026 44040 Dortmund Almanya

Mcita Murunxi( kirmizi yildiz)(gazete) Sovyetler birliginde Iskenderi 3itasi tarafindan çikarilan gunluk bir gazete idi., 1929 yilinda çikti, bir dönem yayina devam etti sonra kapatildi.

Lazlarin Tarihi Muhammed Vanilisi ant yayinlari /Istanbul 1992 Kafkasya hakkinda yasakli yayinlar.


KAYNAK MAKALELER

Kafkasya yayinlari 1920 civi yazilari istanbul 1997 Lazeti Tarih cografya, etnografya içeren bir kitap .Meleni sarpililerden Gurcistanda yayinlanmis kitap .

1966 Lazuri Alfabe Fahri Lazoglu ilk lazuri alfabenin yaraticisi, Parpali 1 gundel figen 1984 Lazlarin Tarihine kisa bir Bakis Cemal Sener

Komün Istanbul 1989 Laz külturel Rönesansin esiginde Sayi 131 istanbul 1992

Kafkasya Yazilari
Caferaga mah. Sakiz sok. 6/9 Bahariye -ISTANBUL
Tel & Fax : +9 0 216 347 05 62 +9 0 216 418 26 01

Lazlar`in Tarihi
Muhammed Vanlisi u. Ali Tandilava
ANT Yayinlari
Kumrulu Yokusu Sokak
No: 24/1 Cihangir- Taksim - Istanbul

Die Frauen von Kolchis
Kolhisin Kadinlari
Waldtraut Lewin

Lazuri- Turkuli Nenapuna
Lazca -Türkçe Sözlük
Ismail Avci Bucaklisi u. Hasan Uzunhasanoglu

Ardeseni na Isinapinenpe
N. Sevim Genç , Silvia Kutscher
Lazca Yazilar daha çok dilbilimi açisindan agirlikli.

Lasische Träume
Lazca Masal ve Hikayeler
Heinz Fähnrich
Shaker Verlag GmbH

1)Tirebolulu H. Alparslan,i.gündag Kayaoglu-çevirimyazi-trabzon ili laz mi,türk mü? Tarih ve toplum ,sayi 138,haziran 1998.
2)Tedo Sakhoia,Ali Ihsan Aksamaz(çev.),Megrel-Laz Kültüründe Akrabalik,Evlenme ve Cenaze,Tarih ve Toplum,Sayi 140,Agustos 1995.
3)George Hewitt,Ali Ihsan Aksamaz(çev.),Çeçenler ve Komsulari,Birikim,Sayi 78,Ekim 1995.
4)W.E.D. Allen,Ali Ihsan Aksamaz(çev.),Eski Lazistan,Tarih ve Tplum,Sayi 143,Kasim 1995.
5)Nodar Lomouri,Ali Ihsan Aksamaz(çev.),Lazika Kralligi'nin Tarihi,Tarih ve Toplum,Sayi 147, Mart l997.
6)Ali Ihsan Aksamaz,Lazlar I,II,III,Tarih ve Toplum,Sayi 185.,186. ve 187. sayilar,Mayis,Haziran ve Temmuz 1999.
7) George Hewitt,Ali Ihsan Aksamaz(çev.), Diller Dagi :Kafkasya,Tarih ve Toplum,Sayi l89,Eylül l999.
8)George Hewitt,Ali Ihsan Aksamaz(çev.)Güney Kafkasya ve Megrel-Lazlarin Kültürel Haklari,Birikim,Sayi85,Mayis l996.

e-mail:tarihtoplum@iletisim.com.tr
Tel :0 212 516 22 60
Fax:0 212 516 12 58