|
Lazebura©
|
|
10.11.2006 I 02:16 |
|
Dio dopç’arat muç’o nç’arums Lazepeşeni maxuta oş3’anerişi (V century) Bizansi
tarixçi Agatiasi:
“Dido k’uvet’li do komoli xalki ren Lazepe do çkva
k’uvet’li xalkepe xolo hemtepeşi tude renan (vasalepe uqonunan). Lazepe ti kai
a3’onenan K’olxepeşi mcveşi coxoten. Him xalkepeşen, namupe-ti çkva kianaş tude
orenan (hemindos Lazika Bizantişi vasali ort’u), ma var miçkin çkva asteri
coxoni do gondideri, mdidari, hek’o vasalepe na uqonunan, asteri mskva
karakteriten… Lazepe zuğas xolo nçviruman (mazuğalepe xolo renan) do
eç’opu-gamaçamuten xolo didi mogapu okoç’işnuman. Hamtepe skidala nişi siviluri
[civil: English] do kanonieri qves-doren…”
Ham m3ika sitatiten iz’iren,
muç’omi çineri da didi coxoni xalki vort’it.
Kiana çkuni dido k’abğape
uz’irun. Maaşani oş3aneris Perzepe do Bizansepe Lazikas didi k’abğa ikumt’es.
Hemindos mapa çkuni ort’u Gubazi.
542 3’ana Iranişi şahi didi askeri
mendvoçku Lazik’aşa do Irani do Bisanti şkas didi k’abğa geyç’k’u. Haya eçi
3’ana igunz’oret’u . Lazepe dio Perzepeşi svas ort’es. Lazepe
nuşvelamt’es-şakis, cginapa Perzepeşi ort’u, mara mani Lazepe ognes na şahi
zemcumt’u Lazepe omt’inu-k’o do kiana nişis çkva xalki moiqonu-k’o. Hemuşeni
Perzepe dvaç’ines Lazi mapaşi oqvilu. Ham dulyaşi oxvenuşeni Lazi aristokrati
Parsansi mendvoçkves, mara iya namusieri k’oçi gamadgitu, var a3’amu mapa muşi
do iri Gubazis du3’u.
Hemuşk’ule Lazepek Perzepeşk’ala aliansi naşkves do do
Bizansepeşi sva eç’opes. Cginapaşi sva-ti xolo goinkturu. Lazepe umeskuru
daçxuristeri ik’abğamt’es. Gubaz mapa xalki muşi u3’olemt’u:
“... Ma var
miçkin komolepe dogaç’inenen ot’I var xolo-ti egzapu. Çilepe do berepe çkuni,
nana-kiana çkuni, arti tkvalaten iri, muşeni-ti Perzepe çkuni dixas moxtes didi
telike mç’keşums. Gemoncgines-k’o, var diobağinanen… Mot meskuras Lazepeşi coxo!
Zori va ren Perzepeşi cginapa. Art fara do jur fara var
voncginit-doren.

Lazepe oncginamt’es Perzepe. Mara Bizansepe mutus va
ikumt’es. Xvale zenginoba-nişi şeni içalişamt’es. Hemuten gurmuliri Gubaz mapak
imperators he ambavi numçinu (ognapu).
Ti-nişiş oçuletu-şeni Bizansepeşi
askerepek (Besa do Rustike coxort’es) Xobi3’kari ğali p’icis t’k’obaşa do
ixanetiten doqviles Gubaz mapa.
Lazepe dido mbgarineri do xuçeli diqves.
Gubaz mapa xalki nişi dido qoropt’u.
Lazi aristokratepek didi mpuleri korobu
doqves (xalki kok’okorobes). Hek jur fikiri gamik’atu: Ar-kele it’urt’es-na
xoloti Perzepeşi sva epç’opat, maqvilarepe dop’ilat do Bizansepe vomt’inat-ia.
Majura-kele xoloti maqvilarepe doqviles-k’o unt’es, mara Bizansepeşi xete.
Majurapeşi motivasioni ort’u Bizansepeşkala kulturuli xoloba (Hemindos Lazepe
mteliti xiristianepe ort’es, muço-ti Bizansepe, edo Perzepe mazdeanepe
ort’es).
Lazepek dozemces: imperatori maqvilarepeşi ceza meçamu txones-k’o do
Gubazişi 3’ulu cuma 3’ate mapa do3’opxes-k’o.
Haşoti doqves. Besa do Rustike
xalki o3’k’ert’u-şi doqviles do 3’ate mapa do3’xes. Emuşkule Bizansepek-ti
naşkves Lazepeşi doloxeni (oxorişi) dulyas dolokatu.
Ham ambavi nç’arums
maaşani oş3’anerişi (536-582 3’anape) çineri Bizansi tarixçi Agatias
Skolastikosi. Muşi nç’aras dido beciti inpormasioni ren şinaxeri. Agatias
Skolastikosi jur çineri Lazi oratorişi tkvalape nç’arums. Arti oren Aieti –
aristokrati [emuk Perzepeşk’ala aliansi it’urt’u]. Majura ren Part’azi [aya
aristokrati var t’u, mara dido ç’kveri (noseri) k’oçi ort’u do avtoritati
uğurt’u. Çodinas Lazepek muşi nena doqves].
Ham juri oratori na tkvespe mani
dopç’arare.
Ç’k’oni
|