Devamli olarak kullanilan’ Anadolu’ kavramiyla bir sorunum var, beni bir sekilde rahatsiz ediyor..Bu kavrama mesafeli yaklasmayi tercih ediyorum,neden mi?.Kendi kökenim sözkonusu olunca beni tam olarak ifade etmiyor da ondan.Kafkasya cephesi, kültürel zenginlik olarak bilince çikmali,gstelik Anadoluda daginik olarak yasayan bir Kafkasya cephesi var .Lazlar bu kültür kusaginda sadece bir renk.

Sikça dayatilan üst kimlik kiskacini biraz açmak gerekir.Bu yazidaki amacim;Lazlarin Türki bir halk olmadigi üzerine gerekçe getirmek degil.Daha çok Kafkasya bahçesindeki konumunu dile getirmek istiyorum.

Bir Güney Kafkas halki olan Lazlar, bana göre Kartveli üst kimligi dayatmasiyla karsi karsiyadir.Kartveli üst kimligi, Türkçeye Gürcü üst kimligi olarak çevrilmekte, sonuçta Lazlar Gürcüdür denilmektedir.Bu geri bir tartismadir.Laz halkinin özgün varligi tartisma götürmez bir gerçektir.Gürcistandaki Kartveli kavrami ya Türkçeye dogru çevrilmiyor yada ne oldugu tam olarak anlatilmiyor.Bu kavram kargasasinda netlesmek gerekmektedir.

Gürcistanin toprak bütünlügü tartisilmaz,bu konuda olayi saptirmaya farkli alanlara çekmek isteyenler var.Gürcistandaki kültürel miras, benim atalarimin da kültürel mirasi.’Biz Lazlar bir halktir’ derken, Megrel kardeslerimizi Gürcistandan sogutmak gibi bir niyetimiz yoktur.Öncelikle çalismalarimiz Türkiyedeki Lazlari kapsamaktadir.Megrel kardeslerimiz de demokratik mücadeleyi Gürcistanda vermek zorundadirlar.Arada ancak kültürel iletisimle sinirlar gevsetilebilir ancak sinirlar kaldirilamaz.Bu anlamda Sarp kapisi dostluk kapisi olmalidir.

Özellikle Chveneburi çevresinin bizlere yönelik suçlamalari latin alfabesine karsi duyulan tepki, önyargilar yaymalari bizleri üzüyor.Laz dili bir sive degildir.Bu özellikle batida bilinen bir gerçekliktir.Laz dili can çekisrken, latin alfabesiyle yazmak zorunluluk olmustur.Çok daha güzel olan gürcü yazisiyla ilerleme kaydedemezdik.Kaldi ki latin alfabesi Lazcaya uyarlanirken, Gürcistan dünyaya kapaliydi.Gürcü yazisinin tarihsel boyutu bilincimizde degildi.Latin alfabesi bir zorunlukluktu, bu nedenle pratikteki çözümdü.Simdi latin alfabesinin faydalarini internet ortaminda görüyoruz.Ayni sorun Kürtlerde de vardir.Bir yandan arap yazisi diger yandan latin alfabesi kullanilmaktadir.

Üst kimlik kiskacina dönecek olursak

Türkiyede yasayan Lazlar asla gürcü üst kimligini kabul etmezler.Bu sadece din fakliligindan dolayi olusan bir kimlik belirleme degildir.Laz yöresinde halk kendine Lazi der.Gürcüleri yakin akraba halk olarak görür.

Bu durum anladigim kadariyla Gürcistan da biraz degisik.Kartveli kavramina güney kafkasyali dört halk dahil ediliyor.Laz, Megrel, Svan, Gürcü .Burada su soruyu sormak gerekir!. Kartveli üst kimligi ne anlama geliyor,halklarin inkarina mi yol açiyor, halklarin kardesligini mi simgeliyor?.Bu soruya yanit bulabilmek için Gürcistanin tarihini, kültürünü birikimini bilmek lazim.Gürcistana iki kez gittim ,bu ülkeyi tanimiyoruz.Sorunlarini bilmiyoruz.Biz Türkiyede yasayip Gürcistan üzerine ahkam kesemeyiz.Bunu yapan bazi Laz aydinlari, Türkiyedeki sorunlari ele alacaklarina, Gürcistandaki üst kimlik sorununa ates püskürüyorlar.

Sorun, Güney Kafkas halklarinin kardesligini öne çikarmakla çözülür.Bizler gelecek her türlü dayatmaya karsi çikmaliyiz.Ama unutmamiz gereken bir sey vardir: Gürcistan Türkiye gibi degildir.Gürcüler kardesimiz, bu anlamda Gürcistan kültürel bir anavatan olarak sayilmalidir.Onlardan gelecek elestiriyede verilecek yanit kardesçe olmalidir.Aksi takdirde etnik bogusmalara yol açilir , ki bu herkes için çok tehlikeli bir oyun olur.Hem Lazlar, hemde Gürcüler bu hassas konuda duyarli olmak zorundadirlar.

Türkiye de yasadigimiz irkçilik sövenizm konusulacagina,Gürcistandaki uluslasma süreci yanlis ve eksik sekilde konusuluyor. Öncelikle nereden zarar gördügümüz gözden kaçiriliyor.

Herkes önce Türk milliyetçiliginden arinip masaya oturmalidir .Gürcü kardeslerimizle yüksek sesle de olsa birbirimizle konusmayi ögrenebiliriz.Ya onlar bizi ikna eder ya biz onlari.

Herkesin kenidisi olabilmesi dilegiyle

Selma Koçiva , 10.12.02

Yorum (3)

Bu Yorumu Feed ekle

Yorumlari Göster/Kapat

Hamdiselimoglu said:

	Sn. Koçiva Açıklamanız için teşekkür ederim.Okunmamış gazete her zaman yenidir. kai ndxalepeşeni, kai'ten skidit
	Şikayet et Beğenmedim Beğendim

2007-03-17 08:08:38
Oylama: +0

S.Kociva said:

Sayin HSelimoglu; Bu yazi bir kac yil önce yazdigim detaylandirilmasi gereken bir yazi."Üst Kimlik dayatmasi " derken Gürcistanda hakim olan resmi görüsü aktarmak icin kullandigim bir ifade.Bunun bir benzeri Türkiye de mevcuttur."Önce Türküz sonra Laz" ifadesinde kendini bulan anlayis. Görüsümce bir üst kimlige her iki ülkede yada hicbir yerde gerek yoktur.Türkiyede etnik kimlik ve vatandaslik haklari belirgin olmadigi icin degisik etnik kimliklerin inkarinin bir bicimi olan "üst kimlige" ihtiyac duyulur. Gezilerim süresinde buna benzer yaklasimi Gürcistanda da gördüm.Bir ara bu konular güncel iken kaleme almistim bu kisa yaziyi. Sanirim resmi tarih tezi(Türkiye de ve Gürcistanda) üzerine kültürel kimlik ve vatandaslik haklari üzerine ayrintili yazmam lazim.Yorumunuz icin tesekkürler.Saygilarimla.S.Kocva

Şikayet et Beğenmedim Beğendim

2007-03-14 02:44:14
Oylama: +0

Hamdiselimoglu said:

Sayın koçiva,Tarihçiler gürcülerin sabir ırkından geldikleri üzerinde durmakta ve yapılan bazı kazılarla, bunu desteklemeye çalışmaktadırlar.Gürcülerin menşei hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikteGürcülerin menşeini bir efsaneye bağlayan SAİNT MARTİN, efsaneyi şöyle anlatmaktadır.''Nuh'un oğlu ,Yafes'in oğlu Torgoma'nın ikinci oğlu Kartlos, CHALDAİA( kalde)de yerleşmişti Kartvel Kartvel kavminin bundan türediği iddi edilmektedi.r Kalde Urartu egemenliğinde iken MÖ:VI yy Kartvel kavmi Van yöresinden çıkarılmış, daha sonra gelip kafkasyaya yerleşmişlerdir' Laz'ların İber( Gürcü) menşyli bir kavim olduğu kanısı oldukça yaygındır,Kiesslinge'e göre Lazlar Karketay'ların bir kolu olarak alınmış,daha sonrada karketay'ları gürcülerin bir kabilesi olduğunu belirtmiştir N.Y. Marr laz dilini Mingrelli dilinin bir lehçesi saymıştır Benzeri yaklaşımlar diğer halklarlada yapılmaktadır Tarihin derinliklerine fazla dalmadan anladığımız şu olmalıki kafkas kökenli halklar. abhaz'lar(Abaza)Adzıgeler( Çerkes) Gürcüler, Lazlar,ayrı ayrı halklar olarak değerlendirilmedir,Dar bir bölgenin içersinde Yüzyıllar boyu içiçe yaşamalarına karşın kendi kimliklerini ve dillerini muhafaza etmişlerdir.Dolayısıyla Üst kimlik tartışması açmak. doğru değildiir. Kaldıkı Gürcüler Lazlara ''Çani'' derler bununda Tzannoi/sannoi kelimelerini açılımı olduğunda ihtilaf yoktur. Tarihçiler yerleşim bölgelerini verirlerken kesin hatlarla bölgeleri ayırmışlardır.Dolayısıyla Gürcü Kardeşlerimizin etnik bir Üst kimlik dayatma Lüksleri yoktur.Velevki üst kimlik arayışında olan bir Laz da olduğunu da sanmıyorum. Herkes kendisi gibi kalsın.Kendi vatanında ve bayrağının altıda baskı olmadan kendi etnik kültürü ile yaşasın.Bizim etnik kimliğimiz bellidir.Resmi üst kimlik için TC.Kimlği ve onun gururu yeterlidir. Kaipete doskidit

Şikayet et Beğenmedim Beğendim

2007-03-05 21:51:12
Oylama: +0

Yorumlari Göster/Kapat

---