Bir dönem yanık sesli Doğulu gençlerimiz vardı, sonra jöleli saçları, dar badileriyle genç popçularımız aldı sırayı. Karadeniz şivesiyle hip-hop, rock, arabesk, pop yapan şarkıcılar Karadenizin sadece hamsisi, kemençesi ile değil insanı kıpır kıpır eden müziğiyle gündeme geldi. Onların yanık sesleri değil hareketli kemençeleri var. Ama Karadeniz müziğini yeniden yorumlayan bu gençler bile Kültü-rel yozlaşmadan şikayet ediyor.
Karadeniz artık hamsisi, müteahhitleri ve de kemençesi ile değil Karadeniz müziği söyleyen gençleriyle biliniyor. Onları sadece Laz veya Karadeniz müziği yapıyor sanmayın, her nabza uygun şerbet var; Karadeniz arabeski, Karadeniz’in Ankaralı Turgut tarzı (!), Karadeniz rapi, Karadeniz rock’ı, Karadeniz popu... Her kesimi kucaklıyorlar yani. Kimileri ‘acının yerini hamsi aldı’ diye yorumlasa da müzik piyasası Karadenizli şarkıcı bolluğu yaşıyor. Karadeniz müziğinin popülerleşmesini olumlayanların yanı sıra yozlaşmayla yüz yüze olduğu endişesi duyanlar da var. Hatta bu furya içinde olanlar bile son dönemde yaşanan Karadenizli şarkıcı enflasyonundan şikayetçi. Davut Güloğlu, popüler Karadeniz müziğinin önünü açmaktan çok memnun, yöre sınırlarına takılıp kalan kemençe ve tulumu tüm Türkiye’ye ve dünyaya dinletiyor olmaktan mutluluk duyduğunu söylüyor. Ama kafadan sallama işlerden de şikayetçi.
Karadeniz müziğini popülerleştirenlerin başında yer alan “Sosyete Kızı Suzan” şarkısıyla çıkış yakalayan İsmail Türüt ise son dönem şarkıcıların Karadeniz müziğini ‘kepaze’ duruma getirdiğini söylüyor. Bu şarkıcıların kliplerini izlediğinde Karadenizliliğinden utandığını dile getiren Türüt, bu kliplerin adeta porno film gibi olduğunu da belirterek; “Müziğin de kalitesini bozdular.” diyor. Türüt, ekliyor; “Kimsenin Karadeniz’i bozmaya hakkı yok.” Geçtiğimiz günlerde eline bir albüm geçtiğini söyleyen müzik eleştirmeni Şafak Karaman, bu albümü dinlediğinde Karadeniz müziğinin folklorik değerlerini yitirdiğini ve erozyona uğradığını düşündüğünü söylüyor. Kolunda kemençe dövmesi, kafasında kovboy şapkası ile Laz Taylor yeni nesil Karadeniz şarkıcılarından. Bu yeni nesil şarkıcının Karaman’a, Karadeniz müziğinin erozyona uğradığını düşündüren şarkı sözleri şöyle; Dursun horon oynayi / Temel ona bakayi / Laz solist oldum diye / Bir de hava atayi / Temel Dursun’a dedi / Olamazsın astsolist / O da dedi amacım / Zaten olmak Laz solist... Bu durumun bir Karadenizli ve dinleyici olarak kendisini rahatsız ettiğini söyleyen Karaman, para kazanmak uğruna fason üretim yapıldığı ve müziğin yozlaştırıldığı kanaatinde.
Karadeniz türküleriyle tanıdığımız Kamil Sönmez ise Karadeniz müziğinin ön planda olmasından memnun. Sönmez, yeni nesle ve yeniliklere hoşgörülü bakmak gerektiğini; ancak bunun bir sınırı olduğunu söylüyor. Yapılanları çok da ters görmediğinin altını çizen Sönmez, yapılanların Karadeniz müziği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, Karadeniz lehçesiyle okunan pop müzik olarak adlandırılabileceğini söylüyor. Karadeniz müziğine getirdiği farklı yorumla tanınan Kazım Koyuncu ise yapılanların kalitesizliğinden dolayı yapımcıları eleştiriyor. Koyuncu, rock tarzında yorumladığı Karadeniz müziğinin pop tarzda da yorumlanabileceğini; ama bunu yapanların belli bir müzik kültürüne sahip olması gerektiğini söylüyor. Birol Topaloğlu, Karadeniz ve Laz müziği üzerine bilimsel çalışmalarda bulunan ve bu kültürü korumaya yönelik envanter çalışmaları yapan bir müzisyen. Son dönemde yapılan çalışmaları ses kirliliği olarak yorumlayan Topaloğlu, yapılanları içine sindiremiyor. Binlerce yılda oluşan bir kültürün talan edildiğini ifade ediyor.
BİROL TOPALOĞLU
Laz kültürü talan ediliyor
Kimseye hesap verme kaygısı taşımadan binlerce yılda oluşmuş bu müzik kültürü talan ediliyor. Ben bildiğiniz gibi özelde otantik Laz müziği üzerine çalışmalar yapıyorum. Son dönemde Karadeniz müziği olduğu iddia edilen ve çoğu zaman içinde kemençe ve tulumun tempolu - hızlı bir şekilde icra edilmesi ile oluşturulan bu ses kirliliğine müzik demek benim içime sinmiyor. Bu yapılanların tarihin yağmalanmasından hiçbir farkı yok. Kendisini çağdaş ve geleneksel müziğe saygılı olduğunu iddia eden müzisyenlerin bile zaman zaman söyledikleri ile çelişkili işlerin yaptıklarını görüyoruz.
KAMİL SÖNMEZ
Karadeniz şiveli pop
Ben gençleri son derece başarılı bulmaya, onlarda hata aramamaya çalışan bir biriyim. Ama her şeyin de bir hoşgörü sınırı var. Yorum katarsınız, enstrümanlarda zenginlik de yaparsınız; belli ölçülerde Karadeniz müziğinde de oynarsınız. Ama tamamen pop müzik tarzında da yaparsanız da bunun adını Karadeniz lehçesiyle okunan pop müziği koyarsanız daha mertçe olur. O arkadaşlarımız da bunu yapıyor ve söylüyorlar da zaten. Hafif Karadeniz müziği diyebileceğimiz tarzda Karadeniz lehçesiyle güzel şeyler okuyorlar. Ama adı Karadeniz müziği değil.
İSMAİL TÜRÜT
Yapılanlardan utanıyorum
Bunların alayı kötü yapayi. Batı tarzına, rock tarzına yaklaştırmakla Karadeniz’in popülaritesi belki artmıştır; ama bu kalıcı değildir. Bu işi en iyi yapanlardan biriyim. Bu konuda fazla mütevazı olamayacam.Gençler barlarda dinleyecek diye Karadeniz müziğini kepaze duruma getirmem. Onların sözlerinin bile ne dediği belli değil. Ben müzikten daha çok söze dikkat ederim. Karadeniz müziğinin kalitesini bozdular. 5-6 yıl öncesine gidersiniz Karadeniz müziği yoktu. Bundan sonra gençler geldi zıpladılar felan. Bunlar bizi bozan şeyler. Kimsenin Karadeniz’i bozmaya hakkı yok. Bir de bu arkadaşların çektiği kliplere bakın resmen porno. Porno klip çekmek, kadınları oynatmak sanatsa ben bu sanatı kabul etmiyorum.
DAVUT GÜLOĞLU
Gurur duyuyorum
Bence Karadeniz müziğini yöreye hapsetmemeliyiz. Türkiye’de yapılan pop müzik, dünyada çok daha iyi bir şekilde yapılıyor.Biz de kendi müziğimizi farklı bir tarzda açarsak tüm dünyaya sazlarımızı ve kültürümüzü tanıtabiliriz. Benim müziğimin altı Batı tarzında, üstünde tamamen Anadolu sazları ve kemençe var. Ben rock, hip hop ve pop tarzı yapılan Karadeniz müziğini olumlu buluyorum. Davut Güloğlu kendinden sonrakilere ve gençliğin önünü açabilmişse bundan gurur duyarım. Ben sadece kafadan sallama işler yapılıyor, buna bozuluyorum. Biz, insanların gizli bir şekilde dinlediği müziği her yerde dinleyebilecek duruma getirdik.
KAZIM KOYUNCU
Suçlu yapımcılar
Saçma sapan ve acayip bir Davut Güloğlu gerçeği var. Ama Davut Güloğlu müziğinin içinde bir biçim var. Klip olan şarkılarına yanlış ya da doğru bir emek verilmiştir. Ama ona benzemeye çalışan işlerin içinde varsa da müzik dışı bir emek vardır. O yüzden Davut Güloğlu, Volkan Konak ve benim kasetim iyi satmıştır. Saçma sapan ve acayip müzikleri iki sene önce ben televizyonlarda daha fazla görüyordum Karadeniz müziği adına. Ben bu işleri yapanlardan çok yapımcıları eleştiriyorum. Böyle şarkıcıların çıkmaması için bir kere yapımcıların değişmesi gerekiyor. İçinde vicdan taşıyan yapımcılara ihtiyacımız var çünkü.
Zeki Coşkun
Hiçbir şey otantik kalamaz
Müzik piyasası 90'ların başında özel radyolar ile patladı. Buradaki özeli yerel, mahalli hatta cemaat olarakta değerlendirmek mümkün. Dünya kültürü bir yanıyla küreselleşirken öteki yanıyla eskisine oranla daha da yerelleşiyor. Partiküllerine ayırılıyorsa bu bizde de böyle. İstanbuldaki Karadenizlillere yönelik yayın yapan Karadeniz fm bir aralar televizyonda reytinğleri alt üst eden "Mahallenin muhtarı"ndan epey beslenmişti. İletisim dünyasındaki temel kural malum: mecra yani araç mesajı biçimlendirir. Bu müzik içinde geçerli. Endüstride segimantasyon kuralı vardır: piyasada, rafta boşluk brakmayacaksın eldeki malzemeyi poptan rocka, rapten hiphop kadar çeşitlendireceksin. Arabesk dersen bu zaten mevcut herşeyin içinde var. Özetle hiçbir şey otantik olarak kalamazken Karadeniz müziğinin bu rüçten etkilenmesi mümkün değildi. Kim bilir belki bugün bize tuhaf gelen taklit düzmece Karadeniz havaları yarın otantik olarak görülecektir.
Yeni jenerasyonun temsilcilerinden birkaçı:
*Laz Taylor adlı, Karadeniz kızının albümünün ismi Karizma, tarzı ise yapımcı şirketi tarafından; “Ankaralı Turgut tarzında” diye tarif ediliyor. Albüm fotoğraflarında başında kovboy şapkası, ayaklarında kovboy çizmesi ve kolunda kemençe dövmesiyle boy gösteriyor.
*Hüseyin Bıçak yirmi yılı aşkın bir süredir Karadeniz müziği yapıyor. Boyu kadar çocuk sahibi Bıçak için Karadeniz’in İbrahim Tatlıses’i deniliyor.
*Murat Show, Karadeniz radyosunda yaptığı programın ismini alan Karadenizli Murat, Davut Güloğlu’na rakip gösteriliyor.
Kaynak: ZAMAN GAZETESİ PAZAR EKİ, TURKUAZ 02.01.2005 PAZAR
|
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
