Karadeniz'in kadim halkı Lazlar'ın geleneksel ezgilerini başarıyla derleyen ve yorumlayan Birol Topaloğlu'nun yerel destan geleneğine dayanan albümü Destani, kaçırılmaması gereken bir çalışma.
Karadeniz'in renkli insan coğrafyasının en mühim bileşenlerinden Lazlar'ın yıllardır televizyonlarda "Temel" karakteriyle lanse edilmesi hem Lazlar'ı rencide ediyordu hem de bu kadim halkın yeterince tanınmamasına neden oluyordu.
Ne zaman ki Laz kültürüyle ilgili kitaplar yazıldı, müzik kayıtları
ortaya çıkarıldı kısa kültür alanında insanlar kendilerini ifade etmek
için yollara düştü, o zaman bu memlekette Lazlar'ın kim olduğu bir nebze
olsun anlaşılmaya başladı.  Birol Topaloğlu
İsmail Cem'in, Kültür Bakanlığı yaptığı dönemde
Avrupa Birliği'ne yaptığı ziyaretlerde yanında hediye olarak götürdüğü
üç-beş albümden biri onunkiydi. Heyamo ismini verdiği
ilk albümüyle en başından özgün bir işe imza atacağının sinyalini veren,
Karadeniz'in ezgilerini insanlara duyurmak için okulunu bile bırakan,
Pazar'ın Apso köyünde doğan, sıra dışı müzisyen Birol Topaloğlu'ndan
başkası değildi.
Birol Topaloğlu, Karadeniz'de Lazların ezgilerini Heyamo'dan sonra
Aravani, Lazeburi, Ezmoce ismini verdiği albümlerle de devam ettirdi.
Kardeş Türküler'le defalarca konserler verdi, yurtdışında tulum benzeri
çalgılarla müzik yapan insanlarla buluştu, onlarla ortak çalışmalara
imza attı, hala aynı heyecanla araştırmaya ve yeni eserler ortaya
koymaya çalışıyor. Sayesinde Lazca'nın en güzel eserlerini,
derlemelerini dinleme şansını elde ettik.
Yerel destan geleneği
Birol Topaloğlu'nun, şimdilerde Colchis Müzik etiketi ile yayınladığı
"Destanî" albümü müzik marketlerdeki yerini aldı.
Kayıtları 2008 yılında tamamlandığı halde; dağıtım sorunları nedeni ile
geciken albüm nihayet dinleyicisi ile buluşacak.
Topaloğlu; bu çalışma ile Laz müziğinin önemli geleneklerinden biri
olan Destanî söyleme türüne dikkat çekmeyi hedeflediğini söylüyor. Kendi
alanında bir ilk olma özelliği taşıyan bu albümü müzik dünyasına
kazandıran sanatçı; bu çalışmayla kariyerinde önemli bir aşamayı daha
gerçekleştirmiş oluyor.
Sekiz Lazca ve iki Türkçe olmak üzere toplam 10 parçadan oluşan
albümdeki 6 şarkı; sanatçı tarafından derlenmiş. Farklı söyleme
tekniklerine örnek olması açısından bir parçayla yerel destancı (mabira)
Ali Yutseven'in de yer aldığı albümün yapımcılığını ve prodüktörlüğünü
Birol Topaloğlu yapmış.
Eserlerde eşlik saz olarak kemençe, tulum ve pirinç metalinden
yapılmış dilsiz kaval kullanılmış. Kaval eşliğinde seslendirdiği Destanî
kaydını, derleme çalışmaları sırasında 2001 yılında gerçekleştirmiş.
Kaçkar dağları eteğinde kurulu, yüksek bir köy olan Çamlıhemşin/
Mwznt'dz (Upoltcz) gerçekleşen bu kayıt, yörede kaval eşliğinde söylenen
Destanî geleneğine farklı bir örnek teşkil ediyor.
Colchis Müzik etiketi ile yayınlanan Destanî albümü aynı zamanda
sanatçının çıkarmış olduğu beşinci solo albüm. Geçmişten bugüne kadar
diskografisine baktığımızda Topaloğlu'nun Karadeniz müziğiyle uğraşan
birçok isimden farklı olarak, yerele inip, alanında çalışmalar yapması
ve yereli olduğu gibi dinleyiciye sunma çabası, yaptığı albümlerin en
önemli özelliklerinden biri.
Bu alanda çalışmalar yapan genç arkadaşların da aynı yöntemi
benimsemesi, Karadeniz ezgilerini bir adım daha ileriye taşıyacak hiç
şüphesiz. Yerel araştırmanın çok güzel bir sonucu olan Destanî'nin yeri
bu anlamda hep ayrı kalacak.
|