Kayseri'de Uygurca, Kars'ta Osetçe, Tokat'ta Avarca... Demokratik Açılım rüzgârı sayesinde Türkiye'de konuşulan tüm dillere TV ve radyo yayını hakkı tanındı. Radyo ve televizyonunuzu açtığınızda odanıza 28 dilde sesler dolabilir!
Demokratik açılım çerçevesinde RTÜK’ün, farklı dil ve lehçelerde televizyon ve radyo yayınlarının önündeki engelleri kaldırması, Türkiye’de gündelik yaşamda kaç farklı dilin konuşulduğu sorusunu da gündeme taşıdı. Başta Türk Dil Kurumu olmak üzere, Türkiye’deki dil haritası hakkında net bir rakam verilmese de, anka’nın ulaştığı dil uzmanlarına göre Türkiye’de üçü azınlık (Ermenice, Rumca, Modern İbranice) olmak üzere müstakil olarak 28 kadar dil konuşuluyor.
Bu da Türkiye ’de en azından 28 farklı dilde televizyon ve radyo yayını
yapılabileceği anlamına geliyor. Konuşulan diller ve sık konuşulduğu
bölgeler şöyle:
“Abazaca (Sakarya, Düzce); Abhazca (Sakarya, Düzce); Adigece (Sakarya,
Düzce, Kahramanmaraş, Kayseri, Çorum, Tokat); Arapça (Hatay, Adana,
Mersin, Mardin, Siirt, Şırnak, Gaziantep, Batman, Diyarbakır,
Şanlıurfa); Arnavutça (İstanbul, Bursa, Kırklareli, İzmir); Avarca
(Sivas, Tokat, Kahramanmaraş); Azerice (Bayburt, Kars, Iğdır); Boşnakça
(İstanbul, Adapazarı, İzmir, Manisa, Bursa); Pomakça (Çanakkale,
Gönen-Erdek, Edirne, Kırklareli muhacirlerince); Çingene dili (Batı
Türkiye-Edirne, Tekirdağ, İstanbul); Ermenice (İstanbul, Hatay, Sivas,
Malatya, Diyarbakır, Batman); Gürcüce (Artvin, Bursa, Samsun, Ordu,
Rize); Hemşince (Artvin, Rize); Kabardeyce (Kayseri, Kahramanmaraş);
Kazakça (Manisa İlinde Salihli, İstanbul ve Kayseri); Kırgızca (Van ve
Kars, Muğla); Kırım Tatarcası (Ankara-Polatlı ilçesi Karakuyu
köyü-Bursa); Kürtçe (Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu); Yahudi
İspanyolcası (İstanbul); Lazca (Artvin, Rize, Sakarya, Düzce, Kocaeli,
Yalova, Bursa); Osetçe (Tokat, Yozgat, Erzurum, Kars, Bitlis, Muğla,
Antalya); Özbekçe (Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa); Pontusça - Trabzon
Rumcası (Trabzon); Yunanca (İstanbul, Çanakkale, Trabzon, Bursa, İzmir,
Hatay); Süryanice (İstanbul, Mardin, Şırnak); Türkmence (Tokat);
Uygurca (Kayseri, Nevşehir); Zazaca (Erzincan, Tunceli, Elazığ,
Malatya, Batman).”
Ne değişti?
Türkiye’de 24 saat Kürtçe TV yayını TRT Şeş ile
başlamıştı. Özel televizyonlar ise haftada dört, radyolar ise beş saat
Kürtçe yayın yapabiliyordu. Demokratik açılım rüzgarları sayesinde
farklı dil ve lehçelerdeki TV ve radyo yayınlarının önündeki özel,
devlet, süre, saat gibi engeller kalkmış oldu.
RTÜK’un hazırladığı ‘Türk Vatandaşlarının Günlük Yaşamlarında
Geleneksel olarak Kullandıkları Farklı Dil ve Lehçelerde Yapılacak
Radyo ve Televizyon Yayınlarına İlişkin Yönetmelik’ ile bu konu
düzenlendi.
Buna göre farklı dil ve lehçelerde yayın yapmak isteyen özel
kuruluşlar yayın yapmak istedikleri dil ya da lehçeleri, programların
günlük yayın akışı içindeki yerleşimi ve ve aylık yayın planlarıyla
RTÜK’e başvuracak. RTÜK, başvuruları yayın alanı, teknik imkanlar ve
talep edilen dil ve lehçede yayın yapan diğer kuruluşları da göz önünde
bulundurarak değerlendirecek ve uygun görmesi halinde yayın izni
verecek.
Eski yönetmelikte yer alan “Bu dil ve lehçelerin öğretilmesine yönelik
yayın yapılamaz” hükmüne de yeni yönetmelikte yer verilmedi. Önceki
yönetmeliğe göre televizyonlar, yayınlarını içerik ve süre açısından
birebir olmak kaydıyla Türkçe altyazıyla vermekle veya hemen ardından
Türkçe tercümesini yayınlamakla, radyolar da programın yayınlanmasını
takiben Türkçe tercümesini yayımlamakla yükümlüydü.
Radikal Gazetesi
|
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
