Hemu şeni dobadonaşen gale na-skidunan Lazepek dobadona-mutepeşişe na- ognaman gonç’elape dido k’ai oxoma3’onen. Berepe t’az, didepe t’az iriz muşi şeni ar dido gonç’ela kuğun. Heya şeni dobadona-muşişe oxtimu, gonç’elamuşi om3ikanu şeni ora-muşi çumernan.

İris oxori-muşişe, ar m3ikapek nana do babapeşe, da-cumalepeşe, heşo durumiz Renan-na çili do berepe-muşişe, gomte-muşişe, ğalepeşe, germapeşe, zuğapeşe didi ar gonç’ela kuğun do ham gonç’elate ora gololapinaman. Çkar, t’ot’işen ağani ntxiri me3’ilu do oç’k’omu, xoloti ar m3’k’o me3’ilu do oç’komu, nostoneri do daz*oni ar şuk’a, xoloti ar nç’olo daçxuriz ç’verişi na gont’un şura, 3’k’aroni do lo3’a m3xulepe, oxorepeşi avliz maltepe do eksalepe k’ala arte na-iç’k’omen kapçoni mç’k’udişi nostoni na-var ganç’elen koren i? Hem mçxvapa orapes didi ncapeşi tamo ixepeşi elabaruz na-şiyals but’k’apeşi sersiz ncaşi tude amanciruşi gonç’ela var iven i?

Xoloti hem mçxvapa t’aronepes oput’e-muşişe xolos ğalepeşi çuçuna 3’k’arepez do zuğapeşi çuçuna, paği 3’k’arepes omçviru var goinç’eleni. Lumcişi çuçuna t’aronapes oxorepeşi avliz nostoneri k’vali t’ağaneri, k’aymakloni yoğutis lazut’işi mç’k’udi gelak’vançxeri oç’k’omu, diz*ğa şkule jin t’u3’a çayişi oşvimu var goinçeleni? Hemu şkule hek na-renpe k’ala gonç’ela na-ignapen çkva muntxanepeşi goşina do hemtepe şeni na-ixenen gunz*e op’aramitupeşi gonç’ela Na-var ozmonums ko ren i?

İlla iriz hamtepeşen çkva ar dido gonç’elapeti kuğun, hemtepeşi iri var gomeşinen nati hamtepe oxenu şeni irik didi osap’rute na-çumernanti miçkin. Gonç’ela; oraten, na-goinç’elen ar mutuşe mendranobaten, hemtepeşe na- ignapen oropaten eçkindun. Na-skidun mteli k’oçepes m3ika t’az nati, çkvado çkva muntxanepeşe ignapen. Ham gonç’elaşi oxo3’ona kort’aşi dobadonaşi mskvanoba do oropa çkar oraz var içoden. Çkimebura ozmonum, dobadona na-uğun ar k’oçişi dobadonaşi gonç’ela içodaşi k’oçi, k’oçinobaşen ko gamulun, oskidu şeniti mutu var doskidun.

Ha3’i didi-moşvacinuşi ora kogyoç’k’u, 3’opxulapes na-ik’otxoman magurapekti didi-moşvacinoras na-gyoç’k’ez seni hemtepeşi umçanepe, nana do babapekti 3’ana-moşvacinora mutepeşi didoten ham orapes ixmarnan. Lazonaşe, dobadona-mutepeşişe Lazepek didoten enni mskva orapeşi ari naren mariaşina-tutas mulunan. Ntxirişi ora, urz*enişi ora do ar dido meyvapeşi ora na-ren şeni, gale na-skidun irixolok hem oras na-mulun şeni didoten ham tuta goşionen. Hele eçidovit 3’anerepeşen didepek beroba-muşiz ar fara, ar m3ika t’az nati ğaç’o do daduli3’i xez na dukaçunan. Ham muşenite tutaz xoloti germapeşe, hek xeneri na-ren çergepeşe oxtimuşi gonç’ela, Lazepes çkar oras na-var açoden gonç’ela ren.

Dobadonaşe na-ren gonç’ela, dobadonakti Lazepeşe na-uğun gonç’ela çkar oras mot içodet’az.

Memleketin Özlemi

Memleketin özlemini, daha çok memleketten dışarıda yaşayanlar duyar, hiçbir zaman bitmeyen, zaman geçtikçe dahada artan büyük bir özlemdir. Bu, bütün insanların, memleketlerine duyduğu özlem gibidir. Memlekete duyulan özlemin hiçbir farklı tarafı olmaz, hepsi birbirine benzer.

Burada, Lazonadan dışarıda yaşayan Lazların memleketleri, Lazonaya dudukları özlem için birşeyeler söylemek istiyorum. Bu özlemi, bir zamanlar önce Lazonadan dışarıda yaşadığım için çok iyi bilirim. O zamanlarda yaşadığım yerlerde, yaşadığım zamanlarda hep memleketim Lazona aklımda olduğu için gördüğüm her şeyi Lazonanın bir yerine, iklimini iklimine, yağmurunu yağmuruna kıyaslardım.

Lazonanın güzelliğini böylelikle anlıyor, özlemi bir o kadar daha artıyordu. Onun için memleketinden dışarıda yaşayan Lazların memleketine dumuş oldukları özlemlerini çok iyi anlayabiliyorum. Çocuklar olsun, büyükler olsun herkesin kendisi için birçok özlemi vardır. Onun için memleketine gidip, özlemini gidermek için zamanını beklerler. Herkesin, kendi evlerine, bir kısmıda ana ve babalarına, kardeşlerine, öyle durumları varsa eşlerine, çocuklarına, çevresine, derelerine, dağlarına, denizlerine büyük bir özlemi vardır ve bu özlemle zamanlarını geçirirler. Hiç dalından taze fındık koparıp yemeyi, yinede dalından karayemiş koparıp yemeyi, lezzetli ve dikenli bir salatalığı, yinede bir mısırın ateşte kızartıldığında yaymış olduğu kokuyu, sulu ve tatlı armutlarını, evlerin avlularında komşular ve hısımlarla birlikte yenen hamsili ekmeğin tadını özlemeyen var mı? O sıcak havalarda büyük ağaçların, yavaş rüzgârların esmesiyle hışırdıyan yaprakların sesiyle ağacın altında sırtüstü yatmanın özlemi olmaz mı? Yinede o sıcak havalarda köylerine yakın derelerinin serin sularında ve denizlerinin ılık, temiz sularında yüzmek özlenmez mi? Akşamın ılık havalarında evlerin avlusunda lezzetli peynir tavası, kaymak karıştırılmış yoğurda mısır ekmeği doğranmış olarak yemek, doyduktan sonra üstüne sıcak, demli çayın içimi özlenmez mi? Ondan sonra, orada olanlarla özlem duyulan başka şeyleri hatırlama ve onlar için yapılan uzun konuşmaların özlemini Düşünmeyen var mı?

Mutlaka herkesin bunlardan başka birçok özlemleri vardır, onların hepsini hatırlayamasamda, bunları gidermek için herkesin büyük bir sabırla beklediğinide biliyorum. Özlem; zamanla, özlem duyulan bir şeye uzaklıktan, onlara duyulan sevgiden oluşur. Yaşayan bütün insanlarda azıcık olsa dahi, çeşitli şeylere duyar.

Bu özlem duygusu, anlayışı olduktan sonra memleketin güzelliği ve sevgisi hiçbir zaman bitmez. Kendimce düşünüyorum, memleketi olan insanın memleket sevgisi bittiğinde, insan, insanlıktan çıkar, yaşaması için bir anlamıda kalmaz.

Şimdi büyük tatil zamanı başladı, okullarda okuyan öğrencilerde büyük tatile başladıkları için onların büyükleri, anne ve babalarıda yıllık dinlencelerini çoğunlukla bu zamanlarda kullanırlar.

Lazonaya, memleketlerine, Lazlar çoğunlukla, en güzel zamanlardan biri olan ağustos ayında gelirler. Fındık zamanı, üzüm zamanı ve daha birçok meyvenin zamanı olduğu için, dışarıda yaşayan herkesin o zamanda geldiği için çoğunlukla o ay seçilir. Hele otuz yaşın üzerindekiler çocukluklarında bir defa, az olsa dahi atmaca kuşu ve atmacayı ellerinde tutmuşlardır. Bu nedenle bu aylarda yinede dağlara, orada yapılmış olan avlaklara gitmeye duyulan özlem, Lazlarda hiçbir zaman bitmeyen özlemdir.

Memlekete duyulan özlem, memleketinde Lazlara duyduğu özlem hiçbir zaman bitmesin.

Haziran.2009 Lazona

Osman Şafak Büyüklü

Yorum (0)

Bu Yorumu Feed ekle

Yorumlari Göster/Kapat

Yorumlari Göster/Kapat

---