Na-pskidut oşi3’anas Çkina-k’or3xale vanati elektroniğişi oşi3’ana otkvu
doma3’onen xilafi var iven. Maeçina oşi3’anaşi çodina orapes do maeçinado-ar
Oşi3’anaşi gyoç’k’imas enni dido na-ixmaren do meşvela na-ixenen elektroniği
ar oxmarale ren, Çkina-k’oro3xale. Ham dido doxmeli muntxa ndğaluri skidalas
sağluğişen eğitimişe, sporişen kulturaşa, muhendisluğişen sanati şakis, mteli
sotipes meşaxtu do berepeşen, didi-morderepeşe, umçanepeşe şakis
irixolos k’eleşen ixmarinen.
Mexola sumeneçi-dovit’ 3’ana oğune na-ixenu iptineri Çkina-k’oro3xale ar odaşi
didinobas do eçidovit toni k’onari, otoru, oxmaru perpu na-var ixenen ar
oxmarale yado oşi3’anas oxant’aludort’un. Oçalişu-muşi, oxenu-muşi zorido dido
tamo na-rt’u iptineri Çkina-k’oro3xale oraş-doloxe mo3’opxina oxenute didinoba
do monk’anobas inani na-var ixenen k’onari kturapape oxenute k’at’a sotis na-
ixmarinasen durumişe moiğinu. Oput’epeşen, noğapeşe, germapeşen, zuğapeşe,
n3aşen, let’aş tudeşe, oxorepeşen, dulyapunaşe, çantapeşe şak’iz k’at’a sotis
goiğinen do ixmarinen. Ham aras oraş-doloxe na-ixenu mo3’opxina do omralu
muşişi perpunobate geç’areri-muşi didi mezumate kodak’lu.
Jurneçi-dovit’ 3’ana oğune elektriğiti na-vart’u orapeşen handğanoraşa na-moilinu
Elektronğişi mo3’opxina jurneçi-dovit’ 3’anerişen didilepes daha k’ai oxa3’onenan.
Hem orapes naşkvit ham oraşi elektroniği na-p’aten oxmaralepe oz*iru, teşi,
radioşi, kçe oxoruli oxmarale na-bu3’umert muntxanepe na-var rt’u orapeşen
handğanoraşi elektroniğişe menç’uşu mtiniti k’oçinoba şeni na-ixenu dido didi
eçkinda ren.
E Ha3’i çkina-k’oro3xale na-ren şeni k’at’a mutu k’oçepeşi k’itişi dudi şakis mulun.
Ham oras menç’uşina na-uğun şeniti sva-mogvaleşi k’at’a k’eleşe na-ginon oras
menç’uşinaşi olanaği, k’at’a k’onu şeni çkinati dido mk’ule oraşi doloxe doguruşi
olanaği na-ixenen, k’oçinoba şeni ixmarinaşi dido mogapa vasenşi inani
na-ixenen oşi3’anaşi enni doxmeli eçkindale ren. Çkina do ambarobaşi alaniz
k’ap’inerobaşi muşeniten mteli oxezmet’uşi oxmarinus meona ixenasen.
Ozmonit, çkina-k’oro3xale vart’at’uk’o kultura-çkuni k’ele na-ren mo3’opxapepe,
çkinape hak’o k’api’eneri do hak’o moşkva ar şekilis emaç’opinet’es i? Var
doma3’onen.
İsati kultura-çkunişeni na-ixenu suparape do svarulipeşi meşvela dido ren. Edo
ham belge do çkinapapeşe menç’uşina, xeşe ezdimu, ekonomiği zorluği edo çkva
na-ivasen zorluğepeti koren, ivasenti. Vanati ham çeşidi belge, çkina, svaruli do
suparape na-gamişkviminu ipti solen magnapinet’es? gazetapeşen i?
Televizyonişen i? Edo çkina-k’oro3xale iletişimişi k’apineroba, dido k’oçişe
menç’uşina do memçinuşi olanaği, çkinapeşi dido-opşarenşi muşeniten
hamtepeşen ambari eç’opinuti daha k’ap’ineri iven.
Sva-mogvales, Turkiyes edo çkunde enni xolos malte noğapeşi şurimşinepe k’ala
muç’o biçinapat’it do iletişimi gebdgat’it. Vanati k’oçepe-çkuni k’ala kultura-çkuni
şeni hak’onari moşkva çkinapes muç’o mebunç’uşat’it.
Enni beç’it’i; İnternet’işi ortamişi muşeniten Lazeburaşi mak’itxalepe k’ala jur
3’ana ren kultura do nena şeni çkina do ozmonupe-çkuni ortimuşi ortami çkva
muç’o momaget’es.
Hamuşen ovro 3’ana oğune çkar na-var miçkit’u ar meyveşi nergi epç’opidort’un.
Ham meyveşi ncaşen ham ora şak’iz çkar meyva var emaç’opinudort’un. Daha
ok’açxe çkina-k’oro3xaleşen ham meyvaşi mteli doxmelobape dobigurido
hemuşen meyva ezdimuz kogeboç’k’i. Ham ortami vart’at’u-k’o ma konu şeni
çkinape konuşi-maçkinapale k’oçişi oz*irute maxenet’uki heti dido perpu var
ivet’u.
İsati ham çkina-k’oro3xele iletimişi alanişi mogapape, didi-noğapeşi k’oçepeşen
dido mt’k’anuri svapes na-skidun, Lazonas na-skidun k’oçepeşe, çkunde daha
moşkva iven.
Na-mimonan; iri muntxanepes na-ren steri k’oçepe do k’oçinobaşi mogapa şeni
ixmarinas-na.
BİLGİSAYAR ÇAĞI
Yaşadığımız yüzyıla bilgisayar ya da elektronik çağı demek sanırım yanlış olmaz.
Yirminci Yüzyılın son zamanlarında ve yirmibirinci yüzyılın başlarında en çok
kullanılan ve yararı olan elektronik bir alettir bilgisayar. Bu çok önemli şey
günümüz yaşantısında sağlıktan eğitime, spordan kültüre, mühendislikten sanata
kadar bütün noktalarına girmiş ve çocuğundan, yetişkinine, yaşlısına kadar herkes
tarafından kullanılmaktadır.
Yaklaşık yetmiş yıl önce yapılan ilk bilgisayar bir oda büyüklüğünde ve otuz ton
civarında, tasınması, kullanılması kolay olmayan bir alet olarak çağa karışmıştı.
Çalışması, yapılması, hızı çok yavaş olan ilk bilgisayar zamanla geliştilip büyüklük
ve ağırlıklarında inanılmaz değişiklikler yapılarak her yerde kullanılabilecek
duruma getirildi. Köylerden, şehirlere, dağlardan, denizlere, gökyüzünden,
yeraltında, evlerde, işyerlerinde, çantalarda her yerde taşınabilmekte ve
kullanılmaktadır. Bu arada zaman içinde yapılan gelişme ve üretimin kolaylığı
nedeni ile fiyatı büyük ölçüde azalmıştır.
Elli yıl önce elektriğin bile olmadığı zamandan bugüne gelinen elektronikteki
gelişmeyi elli yaşın üzerindekiler daha iyi anlayabilirler. O zamanlarda bırakın
bugünkü elektroniği yapacak araç gereci bulmak, ışığın, radyonun, beyaz eşya
dediğimiz şeylerin olmadığı dönemden bugünün elektroniğine ulaşmak gerçekten
insanlık için yapılan çok büyük buluştur.
Artık bilgisayar sayesinde her şey insanların parmak ucuna kadar geliyor. Bu
arada erişimi sayesinde de dünyanın her köşesine istediğin anda ulaşma olanağı,
her konu hakkında bilgiyi çok kısa zaman içinde öğrenme olanağı sağlayan,
insanlık için kullanıldığında çok yararı olduğuna inanılan çağın en önemli bir
buluşudur. Bilgi ve haberleşme alanındaki hızı nedeni ile ınsanlığın bütün
hizmetinde kullanılmayada devam edecektir.
Düşünün, bilgisayar olmasa idi Kültürümüz ile olan gelişmeleri, bilgileri bu kadar
çabuk ve geniş bir şekilde alabilecekmiydik? Sanmıyorum. Tabiî ki kültürümüz için
yapılan kitaplar ve dergilerin katkısı çoktur. Ama bu belge ve bilgilere ulaşım, elde
edilim, ekonomik güçlük vede başka olabilecek güçlükleride vardır, olacakta.
Ya da bu çeşit belge, bilgi, dergi ve kitapların yayımlandığını ilk nerden
duyabilecektik, gazetelerdenmi? Yoksa televizyondanmı? Ama bilgisayar
iletişimindeki çabukluk, çok insana ulaşım ve haberleşme olanağı, bilgiyi
depolayabilmesi sayesinde bunlardan haberimiz daha çabuk oluyor.
Dünyada, Türkiyede vede bize en yakın komşu ilçelerdeki dostlarımızla nasıl
tanışıp iletişim kurabilecektik. Ya da insanlarımızla kültürümüz hakkında bu kadar
geniş bilgilere nasıl ulaşabilecektik.
En önemlisi; İnternet ortamı sayesinde Lazebura okurları ile iki yıldır kültür
ve dilimiz hakkında bilgi ve düşüncelerimiz paylaşma ortamını başka nasıl
sağlayabilirdim.
Bundan yedi sekiz yıl önce hiç bilmediğim bir meyve fıdanı almıştım. Bu meyve
ağacından bu zamana kadar hiç meyve alamamıştım. Daha sonra bilgisayardan
bu meyvenin bütün özelliklerini öğrenip ondan meyve almayı sağladım. Bu ortam
olmasa idi ben konu hakkında bilgiyi konunun uzmanı bir insanı bulmakla
sağlayabilirdim ki oda çok kolay olmazdı.
Tabiî ki bu bilgisayarın iletişim alanındaki yararları büyük şehirlerdeki insanlardan
çok, kırsal kesimde yaşayan, Lazonada yaşayan insanlara, bizlere daha fazladır.
Amaç; her şeyde olduğu gibi insanlar ve insanlığın yararına kullanılması şartı ile.
Mirk’ani.2009 Lazona
Osman Şafak Büyüklü
|
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
