Ham dolonis oç’aroni mu bz*irare? Mu p’çarare? yado biozmonamt’işi iptineri
çayişi gyeç’areri meçamus ko geiç’k’u!
Hemti muç’oşi meçamus geiç’k’u tkvanti giçkit’an! Ham ambari iris meçamu
na-minon şeni ham dolonisti Yulva Zuğauças do Lazonas na-skidunanpeşi
skidala-mutepeşişe enni beciti gelaşvale na-ikoms çayişi n3’orina şeni
muntxanepe oç’aru minon.
Ham coğrafyas na-skidun k’oçepeşi 3’oxleneri skidala na-ok’au çayik,
handğanoraşi skidalaşe gelaşvalu arm3ika doskidu işinen.
Çayi Lazonaşe ipti na-moxtu orapes na-moiğu mogapa tamo tamo içoden.
Hemorapes çayişi gamaçimuten na-moigen ar kilo çayişi gyeç’areriten
mexolaten ar kilo xor3i eiç’opinet’u. Ha3’i ar kilo çayişi geç’areriten inoras,
puci şeni ar kilo xomula tipi var eiç’opinasen, haşo mutu diven i? Hak
na-skidun k’oçepek mu vanoren? Oskedinu-mutepeşişe gelaşvale na-ikomt’u
çayişi geç’areri çkar mutus var yanç’aşi mu ivasen? Haya didilepe-çkunepek
çkar var iozmonumani?
Ar 3’anaşen doni na-içven çayişi o3’ilu do hemuşi ar m3ika meona oras na-
niçet’u çayişi gyeç’areri han3’o iptineri çayi di3’ilu şkule xoloti niçen! Hemti
muç’o! Na-i3’ilu çayişi gyeç’arerişi gverdi niçen, gverditi mundes niçasen heti
var içkinen.
Ha, tkvatenki; çayi şeni hak’o muşeni ç’arum, dido çayi giğundo hemuşeni
ç’arumi? Var, Megabrepe; hek’o dido çayluği var miğun, na-miğun mteli
gverdi donumi çayluği ren. Heti ncalepeşi do meyveluğişi tudele na-ren şeni
mututi var içanen. Ma çayişi n3’orina şeni oğuneni ç’aralepesti p’ç’aridort’un.
Ha3’i haşo ar muntxanepe na-ivu şeni xoloti p’ç’arum.
Çayişi o3’ilu do gamaçamu dido perpu mutu var ren. Tanoras ordoşen
eiselare, t’aroni mç’imoni reni, mjoroni reni, mçxvapa reni? var o3’k’edare.
Ezdare çayişi makasi ek’ikidare t’ikina, ezdare boxçapeti hayde çayişi
ont’uleşe. Çayişi eç’opinalepes ndğaluri çayişi na-eiç’open çodina oraşi ar
m3ika doskidasa 3’ilare çayi. Ok’açxe, na-i3’ilu çayepe na-eizdinasen
monk’anoba k’onari boxça vare do moik’idare, iğare çayişi eç’opinalepeşe.
Hek çayi gamaçamu şeni na-çvumernanpeşi meonaten siti çvare meçamu
şeni. Ham oraşi doloxe ekisperis var mo3’onduna çayi skani dupinare,
goşiğare k’ap’et’i but’k’ape. Ho, arti doxmeli çay fabrikapes çayi niças yado
kontenjani kogyoç’k’una diç’vi! Hemtepeşen çkva çayiş eç’opinapale na-
eiç’opu çayite oipşuna çayi meçamu şeni çvare mundes moxtasen na-var
içikinen kamiyoni. Kontenjani kogyoç’k’una hem oras çayişi ont’uleşen çayi
oçodinu do gamaxtimu majurani o3’iluşi ora çakis var içodasenşi tkvala ren.
Si 3’ilana çkva dulyape kodoskidun, çayi o3’ilu şeni k’oçi okaça do o3’ilapana,
kontenjani na-ren şeni na-i3’ilasen çayişi geç’areri na-okaçare k’oçişi
geçarelesti var yonç’un. Hay ren çayişi omralapelepa.
Sikala-mutepeşi arm3ika t’as nati daha perpu meona oxenu şeni çayişen
na-mulun mogapales na-o3’k’en çayişi omralapelepes na-ixenen ham n3’orina
muşeni? Çayi şeni na-niçinasen ar surguni çayişi geç’arerişi gverdişi
meçamute armutu moiginasna! Geç’areri meçamu xutişe ok’ortit, sum tutas
ar dagi naren meçit, çodina dagiti çkar mot meçamt. Zuğauçaşi k’oçepe
meşvela-oroperi renan, guri-mağala renan, ar soti şakis… haya mot
gogoç’k’ondut’an…
Xelinadok’aobaten skidit
Çay!
Bu hafta yazacak ne bulacağım? Ne yazacağım? diye düşünürken birinci
sürgün çayın parasi verilmeye başlandı!
Hemde nasıl verilmeye başlandı sizde bilesiniz! Bu haberi herkese vermak
istediğim için bu hafta da, Doğukaradeniz ve Lazonada yaşayanların
yaşamlarına en önemli yardımı sağlayan çayın eziyeti için bir şeyler yazmak
istiyorum.
Bu coğrafyada yaşayan insanların geçmiş zamandaki yaşamlarını iyileştiren
çayın bugünkü yaşama yardımı çok az kaldı sayılıyor. Çayın Lazonaya ilk
geldiği zamanlardaki getirmiş olduğu kazanç yavaş yavaş bitiyor.
O zamanlarda çayın satışından kazanılan bir kilo çay parasından yaklaşık bir
kilo et alınıyordu. Şimdi bir kilo çay parasından kışın, inek için bir kilo kuru ot
alınamayacak, böyle şey olurmu? Burada yaşayan insanlar ne yapacak?
Geçinmelerine yardımcı olan çay parası hiçbir şeye yetmeyince ne olacak!
Bunu büyüklerimiz hiç düşünmüyorlarmı?
Bir yıldan beri beklenilen çayın toplanışı, onun biraz devamı zamanınca verilen
çayın parası, bu sene birinci sürgün çayın toplanışından sonra yinede veriliyor!
Hemde nasıl! Toplanılan çay parasının yarısı veriliyor, yarısı ne zaman
verilecek oda bilinmiyor.
Ha, diyeceksinizki; çay için bu kadar niye yazıyorsun, çok çayın varda onun
içinmi yazıyorsun? Hayır, dostlarım, o kadar çok çay bahçem yoktur, bütünü
benim olan yarım dönüm çaylıktır. Oda ağaçlıkların, meyveliklerin altında
olduğu için bir şeyde yetişmiyor. Ben, çayın eziyeti için önceki yazılarımda da
yazmıştım. Şimdi böyle bir şeyler olduğu için tekrar yazıyorum.
Çayın toplanılışı ve satışı çok kolay bir şey değildir. Şafakta erkenden
kalkacaksın, hava yağmurlu mudur, güneşli midir, sıcak mıdır?
bakmayacaksın. Alacaksın çay makasını, sırtına sepeti, alacaksın bohçaları
haydi çay bahçesine. Çay alım yerlerinin günlük çay alınışının bitiş zamanına
az kalana kadar toplayacaksın çayı. Sonra toplanan çayın kaldırılabilecek
ağırlıkta kadarını bohça yapacaksın ve sıtına alacaksın, götüreceksin alım
yerlerine. Çayı satmak için bekleyenlerin ardından sende bekleyeceksin çayı
vermek için. O zamanın içinde eksper beğenmediyse çayını sereceksin,
seçeceksin sert yapraklarını. Evet, birde özel çay fabrikalarına çay verilsin
diye kontenjan başladıysa yandın! Bunlardan başka alım yerleri alınan çayla
doldu ise çay vermek için bekleyeceksin, ne zaman geleceği belli olmayan
kamyonu. Kontenjan başladı ise o zaman çay bahçesinden çayı bitiripte
çıkmak bir dahaki sürgüne zamanına kadar bitmiyecek demektir. Sen
kontenjan olduğu için toplanan çayın parası tutacağın adamın parasınada
yetmez. Budur çay üreticiliği.
Yaşamlarını biraz olsun daha rahat sürdürmek için çaydan gelen gelire bakan
çay ürticilerine yapılan bu eziyet niye? Çay için ödenecek olan bir sürgün çay
parasının yarısını ödemekle bir yarar sağlayacaksa! Ödemeyi dörde bölüp, üç
ayda bir dilimini verin, son diliminide hiç vermeyin. Karadeniz insanı
yardımseverdir, guruludur, bir yere kadar… Bunu unutmayın…
çok doğru demişsin osman abi... okadar eziyet okadar emek.... karşığını alamıyor bu insanlar...bide artık çaylar toptan toplanmıyormuş; günlük alınıyormuş.. bu olacak iş değil, buna çözüm bulunması gerekir... mevcut olan toptan alım sistemini neden değiştirdilerki anlamadım... yazık bu ınsanlara gerçekten . ...
Ham dolonis oç’aroni mu bz*irare? Mu p’çarare? yado biozmonamt’işi iptineri
çayişi gyeç’areri meçamus ko geiç’k’u!
Hemti muç’oşi meçamus geiç’k’u tkvanti giçkit’an! Ham ambari iris meçamu
na-minon şeni ham dolonisti Yulva Zuğauças do Lazonas na-skidunanpeşi
skidala-mutepeşişe enni beciti gelaşvale na-ikoms çayişi n3’orina şeni
muntxanepe oç’aru minon.
Ham coğrafyas na-skidun k’oçepeşi 3’oxleneri skidala na-ok’au çayik,
handğanoraşi skidalaşe gelaşvalu arm3ika doskidu işinen.
Çayi Lazonaşe ipti na-moxtu orapes na-moiğu mogapa tamo tamo içoden.
Hemorapes çayişi gamaçimuten na-moigen ar kilo çayişi gyeç’areriten
mexolaten ar kilo xor3i eiç’opinet’u. Ha3’i ar kilo çayişi geç’areriten inoras,
puci şeni ar kilo xomula tipi var eiç’opinasen, haşo mutu diven i? Hak
na-skidun k’oçepek mu vanoren? Oskedinu-mutepeşişe gelaşvale na-ikomt’u
çayişi geç’areri çkar mutus var yanç’aşi mu ivasen? Haya didilepe-çkunepek
çkar var iozmonumani?
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
