Lazonaşen Ambarepe, Oroponi mak’itxalepe, ha3’is şkule Lazonaşen gale na-skidun Lazepeşe, Lazonaşen ndğaluri skidalaşen çkinapape, kturapapeşi, 3’opx-monzinupe şeni ambarepe meçamu biozmonum. Haşopeten Lazonaşen gale na-skidun Lazepes hem Lazonaşe na-uğunan gonç’elobape oşkvimu hemti Lazonas na-ivenpe şeni çkinapepe avanma mint’u. Ham oras Lazonas na-ren ardidope şeniti ndğaş sikadala mutepeşişi kturapeşiti çkinapa avanma mint’u.
Dobadona mutepeşişe 3’anas enni m3ika ar fara na-mulunanpe şeni otkvoni mutu var ren. Hemtepe Lazonaşi gonç’elobaşe didon na-var naxondinendo na-mulunanpe ren. Edo Jur 3’ana, xut 3’ana, vit 3’anaşen doni na-var malenan ren, Turkiyeşi galendo sva-mogvaleşi k’at’a k’ele na-skidunanpeti ren. Hamtepeşen çkva Lazi rendo Lazona çkar na-var uz*irunanpeti koren.

Ho, Lazonak na-ren steri pukrinora skidun, iri k’ele xanç’eşi ktureri perepeten moitfu, majurani perepeten şferi ar tablo steri divu. Çkva do çkva mzguda do pukurepeşi şura çkar var içodasen steri. Mç’imamuşiten, çançaximuşiten skidala na-ixenen ar sva ren Lazona. Hak, hamus mem3xveri ar gonoşine gak’napat ma-minon; Gunz* 3’anapes oğune iptineri fara Lazonaşen ok’o3’k’eri mendra na-dopskidi ar oraşen şkule Lazonaşe goktimu p’i. Otobusi tanoras gextu Lazonaşe, oxori-çkuni didi k’azonlişi k’elas rt’u. Otobusis gepti, hek k’azonlişi k’elas valizişi jindole keboxedi. K’azonlis çkar miti varen, xvala bore, Lazonas k’at’a oras na-iven ar pukrinoraşi tanoras do doğaşi gok’un3xuşi kturapas iptineri fara hek mebak’ni.
Xenç’eşi k’at’a peri, şurapeşi k’at’a çeşidepe do k’inçepeşi ostvinu çkimde dido çkva momixtudort’un. Sanki irik ar nuk’uten, xelinaten-moxti otkvu unonan steri t’es. Ehe hemoraşen doni Lazonaşe, dobadonaşe oropa-çkimi ar hek’onari xolo momanz*inu. Hemus na-nugnams ar ora irixolok kodoskidit dorenti. Diopek oput’e-tkvanişi skidala ğalepemuşi, germapemuşi, golapemuşi, mecepemuşi çkar var gogoç’kondes dorenti. İrixolos hemsvapes na-uğun ar gonoşine kuğun. Diopes noğamutepeşi, noğar- oput’emutepeşi, zuğamutepeşi, zuğa-k’elaşi beroba-tkvanişi k’at’a ndğape şeni mem3xveri gonoşinepe-tkvani, dido farapete ozmonit, megabre-tkvanepes u3’vitdorenti. Lazonaşi maçxvapora, inora, pukri do stveloramuşi, mtfirimuşi, mç’imamuşi, mjoramuşi çkar gogoç’k’ondes i? Haşo dido çkva do çkva mskvanobape arte na-iskedinen dido svape na-ren var mepşven.

Ho, k’at’a oras bz*op’on dobadonaşen na-var na3’k’enpes var açkinen dobadonaşi mskvanoba, gonç’eloba, tvan hamtepe skidut, skidaten. K’at’a oras moxtimu ginonan Lazonaşe, tkvan hek na-k’3’in3’oman, na-gicoxuman ar muntxa ren nazmonamt igzalt. Haya dobadonamuşişe kulturaşe, kulturamuşişi ar dagi na-ren k’oçepeşe na-ignapen gonç’eloba ren do çkar var içoden.

Edo hak, Lazonas na-skidunanpeşi didopes mtiniti na-skidunan svaşi mskvanoba var açkinenan, vanati çkina var uğunan Lazonaşi. Çunki kultura-çkuni, nena-çkuni steri doğa-çkuniti goindinen, didopek hamuşi çkina vart’aşa pskidut Lazonas. Ham mtinobaşi çkina oxo3’onu şeni çkva svapeşe, didi noğapeşe oxtimoni boret i?

Ha3’i Lazonas, k’at’a orape steri doğas na-ixenen oçalişupeşe geç’kimu iven. İnorak mtelli timuşi goiç’k’endinapu, mçxvapape do mjoroni dğalepe kogyoç’k’u. Ont’ulepe dixaçku, tasepe koditasu. Mçxvaporaşi gyoç’k’imuşen doni na-eizdinasen urunepe şeni nostoneri ar oçalişu kogyoç’k’u. Ham orapes na-dirgu nergepe şeni omç’imu na-uk’ors mç’ima var mç’imu hamuşkule na-ivasenpe şeni oçvimoni boret. İptineri na-extu çayi zuğaşe xolos, mjora k’ai na-z*iroms svalepes o3’ilus kogeiç’k’u. İrixoloşi ozmonu, kontenjani gyoç’k’imt’a şakis ont’ulepes na-ren çayi aşvacis o3’ilu do gamaçamu ren. Kontenjani gyoç’k’aşi na-iven ont’aloba k’oçepe şeni na-işkurinen ar ora ren.

Zuğas ham oras dido mçxomi var iç’open, ardido mçxomişi makvali dobğimuşi ora na-ren şeni oç’opinu k’ai var iven. Barboni do siyak’i mçxomişi ora ren. Germapes na-ren mtfirepe tamo tamo ondğulus kogyoç’k’u, xvala mağala k’un3’ulepes doskidu. Dido xolos orapesti ordonari mbuli, m3xuli do omurepe imonç’asen, Ont’ulepes o3xunoni-k’akalepe do lilvepek t’ani o3’iramus gyoç’k’asen. Haşopeten dio orapesti Lazonas na-ivenpeşi xoloti oç’aruşi meona p’are.
Hamorapes na-golobilit ndğalepeşi doloxe oxenumuşi na-içalişinu mteli madulya do duyla-mxenuraşi 1 Pukrinoba bayramiti mobuntfalam.

Lazonaşen irixolos p’orca opşa Selami boncğonam.

Lazonadan Haberler

Sevgili okurlar, bundan sonra Lazonadan dışarıda yaşayan Lazlara, Lazonadan günlük yaşamla ilgili bilgiler, değişimler, gelişmeler hakkında haberler vermeyi düşündüm. Böylelikle Lazonadan dışarıda yaşayan Lazların hem Lazonaya olan özlemlerini gidermek, hemde Lazonada olan bitenlerden bilgileri osun istedim. Bu arada Lazonada olanların bir çoğunada günlük yaşantılarıdaki değişikliklerin farkında olmalarını istedim. Memleketlerine yılda en az bir kez gelenler için denecek bir şey yok. Onlar Lazonanın özlemine fazla dayanamayıp gelenler. Fakat iki yıl, beş yıli on yıldır gelemeyenler var, Türkiye dışında dünyanın her tarafında yaşayanlar bile var. Bunlardan başka Laz olupta Lazonayı hiç görmeyenler bile var.

Evet, lazona artık tam olarak ilkbaharı yaşıyor, her taraf yeşilin değişik renkleri kaplanmış, Diğer renklerlede işlenmiş bir tablo gibi oldu. Çeşitli bitki ve çiçek kokuları hiç bitmeyecek gibi. Yağmuru ile çamuru ile yaşanacak bir yer Lazona.
Bu arada bununla ilgili bir anımı anlatamak isterim; Uzun yıllar önce ilk defa Lazonadan ayrılıp uzak kaldığım bir zamandan sonra Lazonaya dönüşümdü. Otobüs safakta vardı Lazonaya, evimiz anayolun kenarında idi. Otobüsten indim, orada yolun kenarında valizimin üstüne oturdum. Yolda hiç kimse yok, yalnızım, Lazonada her zaman olan bir ilkbahar sabahının ve doğanın uyanışının değişikliğine ilk defa orada farkına vardım.

Yeşilin her tonu, kokuların her çeşidi ve kuşların ötüşü bana çok farklı gelmişti. Sanki hep bir ağızdan hoş geldin demek ister gibi idiler. İşte o zamandan beri Lazonaya, doğduğum yere sevgim bir o kadar daha arttı.

Buna benzer bir ortamı hepiniz yaşamışsınızdır. Kiminiz köylerinizdeki yaşamı derelerini, dağlarını, yaylalarını, imecelerini hiç unutmamışsınızdır. Hepinizin oralarda olan bir anısı vardır. Kiminiz çarşılarını, mahallerini, denizini, sahilini çocukluğunuzun her günü ile ilgili anılarınızı, defalarca düşünmüş, arkadaşlarınıza anlatmışsınızdır. Lazonanın yazını, kışını, baharlarını, karını, yağmurunu, güneşini hiç unuttunuzmu? Böyle çok farklı, farklı güzellikleri bir arada yaşandığını çok yer olduğunu sanmıyorum.

Evet, her zaman söylerim memleketinden ayrılmayan bilemez memleketinin güzelliğini, özlemini, siz bunları yaşıyorsunuz, yaşayacaksınız. Her fırsatta gelmek istersiniz Lazonaya sizi ortaya çeken, çağıran bir şey vardır, dalar gidersiniz. Bu memleketine, kültürününe, kültürünün bir parçası insanlara olan özlemidir ve hiç bitmez.

Fakat burada, Lazonada yaşayanların çoğu gerçekten yaşadıkları yerin güzelliğini bilemez, ya da farkında değildir Lazonanın. Çünkü Kültürümüz, dilimiz gibi doğamızda yok ediliyor, çoğumuz bunun farkında olmadan yaşıyoruz Lazonada. Bu gerçeklerin farkına varabilmek için başka yerlere, büyük şehirlere gitmek zorundamıyız.
Şimdi Lazonada her zamanki gibi doğada yapılan çalışmalar başlamış durumda. Kış tamamen kendini unutturdu, sıcaklar ve güneşli günler başladı. Tarlalar kazıldı, tohumlar ekildi. Yazın başlangıcından beri alınacak ürünler için tatlı bir çalışma başladı.

Bu aralarda ekilen fideler için yağması gereken yağmurlarda yağmadı, bundan sonrası olacaklar için beklemek zorundayız. İlk sürgün çay denize yakın, güneşi iyi gören yerlerde toplanmaya başladı. Herkesin düşüncesi, kontenjanın başlamasına kadar bahçelerindeki çayı bir an önce toplayıp satmaktır. Kontenjan başlayınca oluşan karmaşalık insanlar için korkulan bir zamandır.

Denizde bu zamanda çok balık avlanmaz, birçok balığın yumurta dökme zamanı olduğu için avlanması uygun değildir. Barbun ve kalkan balığı zamanıdır. Dağlarda olan karlarda yavaş yavaş erimeye başladı, sadece çok yüksek tepelerde kaldı. Çok yakın zamanda erken gelen kiraz, armut ve erikler olgunlaşacak, bahçelerde tahıl ve sebzeler boy göstermeye başlayacak.
Böylelikle bazı zamanlarda da Lazonada olanları yine yazamaya devam edeceğim.

Bu arada geçen günler içinde yapılmaya çalışılan bütün işçi ve emekçilerin 1 Mayıs bayramınıda kutlarım.

Lazonadan herkese kucak dolusu selam yollarım.

Pukrinoba. 2008 Lazona

Osman Şafak Büyüklü