Arşiv Makaleler Nejla Aytemiz

SKİDALAŞA ELAZ*İ3U Yazdır E-posta
Nejla Aytemiz   
20.04.2008 I 19:00

Image
SKİDALAŞA ELAZ*İ3U
Skidala epto uça mp’ulapete gotveyi iz*iruko ti, p’anda oşumu, çilambre, gemzuloba rt’uko ti, mtel oras mavesko ti ç’vinepe, gemzuloba gyextuko ti  oz*i3inu na-mexvadums tolepeşen, oz*i3inuşi ti, xeleberi ovapuşi ti xazi z*irameri, k’at’a oz*i3inu skidalaşi mskvanoba gomoşinesko…

Xeleberi ovapus gyeboç’k’itko…

Ar sureti bğaritko, dido emeğoni do zaxmetoni, ar oput’e do xepe na-uğun,do tolepe, na-abgarinen, na-iz*i3ams epto, pk’iditko skidalas mutu ren, baharatepe steri nostoni mepçitko suretis do i3’k’omilayis sanat eseri var do 3’ut’a ar bereşi parkis na-aven xeloba-muşi bz*iritko do ar badişi bastonişi mebaz’gu… Oput’eşen ar oxorca rt’as k’va-muşis na-uğun k’at’a ğazişi gunz*e gunz*e p’aramiti-muşi na-uğun, gunz*e t’anoni, cinikis didanobaşi kamburi do abandalas igzalt’aşa ç’aç’axepes do na-ulunanpeşi k’ap’ulaşen ar leksi pç’aritko gyoç’k’ima çodina na-var uğun kafiyesuzi, çkar suveris u3’k’omilu  xolo egizilape, na-doskidupes xe mepçitko.

Bazi oxtimu mafikiyesko ti mendrapeşa, dodgitu do skidalas olimberape k’ala oskidu, mağali germapeşi k’ap’ulas na-ren oput’epes…

Do skidalas oskidu ar bereşi oz*i3inus,oput’e-çkimis na-ren berepeşi tipes goxelu upişi şura alemsko ti, şaveri rt’uko ti xurape do çxindepe gyuxtesko ti meşureyi memxvalu.

Image
Fotoğraf: Ebru Oğuz

Mendrapeşen i3’k’ertaşa var gaz*iruko ti, var nan3’iko ti, gaçkinen minoren… Oput’e-skanişi, guroni, gemzuli oxorca ren gatkven na do heyas çkva lugatis otkvoni mutu var z*irum na, gyoç’k’am mç’ipeşa osvarus nosi-skanişen na-goliyonampe.

Mjora kyonaşi tudele, na-ik’vaten do tok’epes na-isvaren xurma şik’o nostonyayi ar ora, do urz’enepe ik’oroben evedi… Uça urz*enişi k’idapeş tudele ç’uk’epe igubinudoren do kresti-muşi n3aşa yulun urz’eniş p’et’mezişi.

Do oskidu, 90 3’aneri ar badişi toli-muşişi kyona meskuruko ti, nena-muşis na-ren ognapupes oz*iru ti-skani…

Skidalas oskidu şeni na-isvaru dido muntxanepeşi ari do juri rt’u, ar do jur gzamşine ukorems skidalaşi hem meç’ireli gzalepes, ç’inaperi ovapu ukorems artik’atis na-i3’k’en tolepes do arte ogzalu ukorems skidalaşi m3’ule gzalepes. Obgarinu rt’ukoti tolepes.ansaneri ar ixi obaru ukors do Mecnuni steri ğalepes leta, Germa, kva zdimeyi oonu ukors, oxoşkveyi mzuğapeşa çilambrepe o3’rodinu ukors p’icepeşen…

Obgarinu hak’o gunz*e var iyudort’un, tişi kunik mi3’umert’es do var mebiyucitko domixombinamtes çilambrepe, tolişi kyona kemiçopamtes…

Oskidu… Handğa do k’at’a ndğas na iven steri mç’iama na-mç’ims k’at’a oras oput’e-çkimişi çuçuna ixepes do şetxiten şuveri tipepeşi doloxe arti mp’ula komoxtu na, tolik var az*iren na oginemuşis na-renpe do var ognam na.

Mç’imaşi do çaçxaleyi na-gyulun xalişi meti a muntxa ziva ziva ixi, nocişi şura moiyonams çxindişa do si ar şuri şvanum ham doç’k’indupeş arada, kuçxepe ç’aç’axoni ciniki-çkimis ar 3’k’uni, oput’e-çkimişi t’enoni t’aronişen ma na-domiskidu…

Image
Fotoğraf: Ebru Oğuz
 

Oskidu şuri oşvanu ren na mendrapeşen, do keifisuzi  ren na handğa mjora, skanden xai gemzulobape moik’ideyi ulun na kianaşi a sontxaşa do si uneneli o3’k’er na oxtimu-muşis, do giçkirt’uko ti mğorayis na-var iz*i3asen xoloti mğori! Mç’imape moiyonams bekiti a suntxanepeşen mis uçkin.

Gudaşi sersi ignen mendrapeşen mp’ulapeşi doloxendon mskva k’aideten memantxozen, uk’ule mzuğaşi şura,tamo na-gyulun ç’k’arepe şumeri steri z’gapes geçams geçams do imten, osteru na-okoxumers ren hem orapes arti mç’imape k’ala gyoç’k’ayis xoronişa…

Skidala mskva ren dotkva na arti  diz*i3iko na…

Lazcaya çeviren: Özer Ertaş

 

HAYATA GÜLÜMSEMEK

Hayat çoğu kez kara bulutlarla kaplı gözükse de, her an öfke, gözyaşı, keder olsa da, her daim hissetsek te acıları, keder aksada gülmeyi hak eden gözlerden, gülmenin de, mutlu olmanın da keyfini çıkararak, her tebessüm bize yaşamın güzel olduğunu hatırlatsa…

Mutlu olmaya başlasak...

Bir resim çizsek işlesek tabloya emek versek her zerresini büyük bir özveri ile, bir köy ve elleri olan, ve gözleri, ağlayabilen, gülen çoğu kez, serpsek hayata dair ne varsa baharatlar misali tat versek resme ve baktığında sanat eseri olarak değil küçük bir çocuğun parktaki sevincini bulsak ve yaşlı dedenin bastonunun desteğini, köyden bir kadın olsun alnındaki her çizginin uzun uzun hikayesi olan, uzun boylu  sırtında geçmişin verdiği eğrilik ve yalpalasın yürürken çamurlarda...
Ve gidenlerin ardından bir şiir yazsak başı sonu belli olmayan kafiyesiz, hiçbir kurala uymadan hesapsız yinelesek keşkeleri, kalanlara sahip çıksak.
          

Image
Fotoğraf: Ebru Koçak
Bazen alıp başını gitmeler gelirse de içimizden hesapsız, kitapsız yolculuklara inat kalıp hayatı yaşamak en kuytusunda ve yaşamak sevdiklerin ile yüksek dağlar ardında ki köylerinde…

Ve hayatı yaşamak bir bebeğin gülüşünde, köyümdeki çocukların başlarını öpmek ter koksa da, pasaklı olsa da bedenleri ve burunları aksa da koklayarak bağrına basmak.

Uzaklardan bakarken görmesen de, dokunamasan da, bilirsin kimin olduğunu… Köyümün vefalı, cefakar, hüzünlü kadını diyebiliyorsan eğer ve ona hiçbir lügat ta dahi karşılık bulamıyorsan, başlarsın ince ince dizmeye aklından geçenleri.


Güneş ışıkları altında iplere itina ile kesilip dizilen hurmalar kadar tatlı tatlı bir an ve üzümler toplanır aceleci tavırlar ile koşuşturulur büyülü kara üzüm asmaları altında kazanlar çoktan kaynatılmış buharı ayyuka çıkmış üzüm pekmezinin.

Ve hayatı yaşamak 90’lık bir ihtiyarın gözlerinin feri gitse de, sözlerindeki manalarda bulmak kendini...

Hayatı yaşamak için sıralanmış bir çok saikadan bir kaçı idi, birkaç derken birkaç yoldaş olmalı hayatın o cefalı yollarında, aşinalık olmalı geçmişe dair birbirine bakan gözlerde ve yürekler beraber atmalı cefalı yolların dar patikalarında.
Ağlamaklı olsa da gözler, emekli kuyruğundakiler gibi asude ise göz pınarlarında. Heyecan olmalı bir asi rüzgar esmeli, ve mecnuna dönmüş akarsular toprağı, dağı, taşı alıp beraberinde götürmeli,özgür okyanuslara yaşlar süzülmeli yüzlerden…
          
Ağlamak bu kadar uzun olmamıştı, beynin emirlerinden biri idi itaatsizsek eğer kuruturdu yaşlarımızı ve alırdı gözümüzün nurunu…

Hayatı yaşamak… Bugün ve her gün gibi yağmurun yağdığı her an köyümün ılık rüzgarları arasında ve çayırlarda çiselenmiş otların arasında birde sis kaplamışsa ortalığı göz görmezse önündekini ve hissedemezsen.

Yağmurun ve coşkun akan derenin dışında bir şey arada rüzgar,çam kokularını getirir burnuna ve sen derin ah çekersin o yorgunluk arasında ayaklar çamurlu sırtın da sancılı bir ağrı köyümün nemli havasından bana yadigar kalan…

Yaşamak derin derin nefes almaksa uzaklardan ve keyifsizse bugün güneş senden beter hüzünleri sırtına yüklemiş usul usul süzülüp gidiyorsa, kainatın herhangi bir yerine ve sen sessizce izliyorsan gidişini ve bilsen de dur diye haykırsan da durup sana gülümseyeceğini bilmesen de haykır ve yağmurlar getirir belki bir yerlerden kim bilir.
          
Tulum sesi duyulur uzaklardan sislerin arasından tılsımlı tınısı ile usul usul yamacıma kadar gelir, sonra denizin kokusu durgun akan sular bir anda hırsını almak istercesine kıyılara vurup vurup kaçar oyunbozandır o zamanlar birde yağmurlar ile başladı mı dansa…

Hayat güzel dersen birde, gülümsesen....
 

 

Nejla Aytemiz


Yorum (2)add comment

tutamuru3xi said:


Öncelikle Necla bu güzel yazının şiirimsi ruhunda kaybediverdim kendimi… Öyle güzel anlatmışsın ki her şeyi. Bu kültürel uğraşın içerisindeki gerilimleri dahi unutup hayata gülümsemem gerektiğini nede güzel anlatmışsın. Mükemmel örneklerle tanımladığın “değerli hayatı” zihnimde canlandırıverdin. Kalemin hiç bitmesin. Yüreğine sağlık.
Ve Özer Cuma-çkimi; bu güzel yazıya daha da anlam katan Lazca çeviri hususunda senide kutlarım. Ben geç katıldım bu kültürel sevdaya sen daha da geç katıldın ama biliyorum ki çok güzel şeyler başaracaksın. Seninde yüreğin yıpranmasın kalemin hiç bitmesin… k’ai gurite..
Son olarak da “LAZEBURİ” adlı yorumu yapan arkadaşa sorduğu soru ile ilgili haddim olmadan yanıt vermeye çalışayım. Lazca Alfabeyi biliyorsunuz diye tahmin ediyorum. Ve Lazebura sitesi içerisinde Lazca klavye kullanılmadığından.. bazı şapkalı harfleri üsten ayrıma işareti ile belirtiyoruz. Fakat ( Z ) harfinin şapkalısı diğer şapkalı harflerden biraz farklı kalıptadır. Bu kullandığımız şapkalı ( Z’ ) harfini diğer şapkalılardan ayırmak gerektiğini Dil bilimci Goişi Kojima kendi sitesinde belirtmiştir. Fırlatmalı harflerin üzerine şapka konulabileceğini fakat şapkalı ( Z* ) harfi fırlatmalı harf gurubuna girmediğini, bu yüzdende geçici olarak üst yıldız ile vurgulandığını bildiğim kadarıyla aktarabilirim. Çünkü Türkçe klavyede z harfinin üstüne uygun başka bir simge koyamıyoruz. Benim bu kurala uyduğumda oluyor, uymadığımda. Ama Bazı arkadaşlar bu yöntemle yazıyor. Bu konuda yeteri kadar bilgi sahibi olmadan böyle bir açıklama yapmam umarım yanlış karşılanmaz. Ama bildiğim kadarıyla sorunuza netlik kazandırmak istedim.
 
Şikayet et
Beğenmedim
Beğendim
2008-04-21 11:23:50
Oylama: +0

Lazeburi said:

lazcanız güzel ama anlamadığım z* ne olduğu? benim bildiğim bir şeyin üstüne * konulduğunda aşağıda açıklama verilir. Ama siz vermemişsiniz....
 
Şikayet et
Beğenmedim
Beğendim
2008-04-20 19:26:05
Oylama: +1

Yorum yaz
Yorum yazabilmeniz icin sisteme giris yapmalisiniz.

busy




Reddit!Del.icio.us!Facebook!Slashdot!Netscape!Technorati!StumbleUpon!Newsvine!Furl!Yahoo!Ma.gnolia!Free social bookmarking plugins and extensions for Joomla! websites!
 

Güncel Etkinlikler

24.11.2008 I 19:48 | Lazebura©

article thumbnail Türkçe, Hemşince ve Gürcüce dillerinin kullanıldığı filmde, cezaevi ve ölüm orucu gerçeğine insancıl bir açıdan yaklaşılıyor. Yönetmenliğini...
Makelenin Devamı...

24.11.2008 I 19:17 | Lazebura©

article thumbnail 28 Kasım Cuma akşamı saat 18:00'de ODTÜ Mimarlık Amfisi'nde Karadeniz, Enerji Politikaları, Hidro Elektrik Santraller ve Çevre Konulu Panel ve ardından Birol Topaloğlu'nun...
Makelenin Devamı...

Son Yorumlar

Lazuri Nenaçkina (Lazca Dilbilgisi)
lazca şiir var mı ya bu sitede acele lazım
Lazlar'ın Siyasal eğilimine bir Bakış
cevap yazmakta bir hayli gecikmiş olsam da yazıma yönelik yapılmış olan eleştiriyi cevaplama ...
Megrelo Lazlar ve Gürcüler
saol abı ıyıkı bole bır kaynagı bızle paylastı bunu hep yap skudasen lazurı nena vağurase...
Dereler Özgür Aksın Konseri!
bu sitede editör faşizmi var herhalde onun onayından geçmeden fikirlerimiz yayınlanamıyor

Google Reklamları

Yeni Üyeler


şüyimşine

Laxeri

Lazowic_53

FENERLİYİM53

Mircan OUTIM

Mircan OUTIM

Üye Girişi

Kimler Online

2 Üye Online
Generated in 0.90541 Seconds
Generated in 0.908041954041 Seconds