Xvalanoba torum, xvalanobaşa k'limeri 3'ari 3uncipe torumsu pavrepe-muşi. Mcora doğuru st'eri on, mp'ula oşkena. Nana-şk'imişi şuveri kuçxepeşi nena bognam nek'na, tu3a lazut'i cari şura, na-biçinam manebe st'eri çxindi nek'na gelemiçamsu. Beba-şk'imi miyoxamsu, şuveri moxtimupe-muşi çkva siri ont'alamsu, osinteşa bo3'er… Beba-şk'imi var moğtu.
Eni dido p'ap'u-şk'imi gomanç'elu, bekit'i himuşa itu iri gonç'elobape-şk'imi. P'ap'u-şk'imi umç'ane ot'u, kun3uli ot'u, şk'u ti tamo tamo koceftit'u zenepe. Xeleberi var bort'itu na-iyenpeşe,mteli oç'iyinupe, mteli maskepe…
Bek'iti şk'urina ot'u, maşk'urinezdort'u ar muntxanepeşe, dopt'k'obit ar ç'oşe, uneneli, ucareli do u3'areli dobiyondritu, çona oda-şkuni na-amağtasen ndğalepe, oda na-celobun suretişe maşk'urine şk'u, var ma3'olimes,ciniki nek'na var gomakte, osint'epe cemk'olitu, nek'nape domk'olitu do çonape var meboskurinitu do xolo ti maşk'urine…
Bek'iti ç'umanişe ayazite gzalepe gamaftitu, Lazona ar oput'e tamo tamo oxori nek'nape gin3'u doloxendo, ar, cur bazi ti sum şuri kogamaxte unciru, ğoma’şi doç'k'inu çkva na-var at'k'oçu şuma ort'u p'icepe-şk'uni. İni ç'umanişe ayazi, him diki okte’pe çkva ğancgini iyert'u.
Gunz'e ar skidalaşi kap'ula, mcora mele domanciruko, xura-şkimiş cindoleni inerepe domindğulukoşa do çufi şuraşa moçituko purkinora dobiyiko. Bere bort’işa maşk'urinert'u mturepe cindole ogzalu, ini mu on himdora bogni. K'inti başepe-şk'imişi ç'vinat'u nosi na-domiskudu ar ti 3'unape, andaseni nak'onari maoropert'u mp'ula oşkena mturepe, mara mu on var mişkurt’u, şuri ognupe-şk'imi do mutu yoxo var cemadu gunz'e 3'anape, tekrari iyuşi oskidepe, oxobo3'oni, oskidepe do na biduşunampe 3'iminde varon.
3'oxle oxore’pe kok'obik'orobamt'itu serapa, ar ocağişi oşkena doç'k'ineri na-golaxtu beroba-şkimi do gonç'elupe-şk'imi… Oput'eşe mendraşa bulurt'işa na- dobobği çilambrepe-şk'imişi suretepe onan hani.
Oxorape m3'ule momalete ar ora şk'ule, ukaçxe obişkuditu tamo tamo boyne bimtert'itu miti doguti varmi3’ve, var momamç'işunan ya do maşkurine, himu şena evedi bort’titu, sobit'itu var mişkute, nak'u ak'ap'inen k'oçi, na-boşvanaten yeri var mişkute, harita var epçopitu rota-şk'uni var miğurte nak'u mak'ap'inenan.
Kilometrepe-muşi na-var maoropu ham ini noğaşa bimtiko deyi biduşuni, na-gomanç'elu şuramuşi p'anda şuri na-bogni him yerepe, şk'imda zade mendra ort’u huy. 3'anaşi ar maz'irt'u zuğaşi eni uça ort'u heya do mendraşe bo3'ertaşa ti na-maşk'urinen mara guri na-var gamomalen yaği ğapi ort'u, bralisuzi morgaleri ort'u kianaşi djvarulis.
Ar ç'umani gop'k'u3xitu do gzaşa cebolitu didilepe mdade orte him ndğalepe 3'ulupe ceride igzalamteşa na-ibirt'esu obirupe oşkena brali doesi do ogune mendvaluşi cezape kort'u, do bere bort’itu var mişkurte sefiluğite bikumt'itu. Huy mdadepe ginkturu, didepe ceri onan do ceriti kodvoxena si hay raxati iyare deyi naşkve. Gvoç'ondre na-ğure ognaşe. Ukaçxe m3udişi guri cate, tolepeşa m3udişi çilambrepe cextu,k'art'a 3unci sva do n3a ink'anu, varone nenape-nişi hini vicdanepe-nişi ti ar çoşe keladve.
Yazi dudi, golaşi him mola ixepe oşkena bort'itu, gola ini ort'u, 3'ulu bort'itu,iri ucareli do u3'areli bort'itu, mşkorineri na-bort'itu şeni oncğore mayert'e him dora dobiguri, do mşkorineri doskudaşi k'oçi na-var asetu mutu varort'u, na-aoropenpe şk'ala mt'eri ti diyasert'u.
Mt'eroba dido ordo dobiguri, lima ti, do ma manebrobate oskidu, çkva vrosi on mişkurt'u, p'ap'u-şk'imi na-iyucamtu ajansişe mo3'k'vinu ya do na-çxirumte nenape min3'k'iyalam ucepe-şk'imi.
K'at’a lumci çkva osinapu iyert'u him noci ncapeşi oxorepe-şk'uni, cen3xodurepeşa, on3xodurepeşa na-celvan nocişi olağunepe maoropert'u eni zade.
İrişi ognaponi meselepe uğurt'e him ndğalepe, iri cencaburişi, namtiti komolobaşi isinapamte, gunz'e gunz'e meselepe ognapamte, namtini m3udi m3ada rtu namtini ti igemzulert'u…Ma eni zade nandidi-şk'mişi mesele’pe, ğara’pe meucu xazi mayert'u. Nandidi skidala çkva çkva osint'epeşe o3'ert'u. Ar fara na-isinapamsu muntxanepete, ma ağne ağne kianape bz'irumti, ar meseli, nandidi mangari ar oxorza biyert'i, çkva meseli ti ximxili ar oxorza biyert'i do boyne ayni sva bort’i, mekanepe var gonkturut'u do ma ayni var bort’i, k'ata ora na-ginkturen nandidi, ma çkva maoropert'u. Şku boyne biyucamt'itu ar çoşe, osinapu uşinu ort’u, nenape-şk'uni uneneli ortu, hini şena uneneli doxedart'u var isinapart'u. Hamu şena nena varbikumtu, isinapitu mi3'veko, ğurnişa gamulvan butucepe st'eri bort’itu. Na-mişkunan mutu on doboçodinamt'itu, miti şk'ala var, mu şk'ala bisinapamt'itu miti var mibecğamte, miti tolepe var dolomi3'ederte, heşote eni xeleberi ndğalepe-şk'uni…
Eni zade toli na-dolomo3'edanenpeşe maşk'urinert'u, na-isinapamanpeşe var. O3'olimu’şi bimtert'i zade muntxanepe ognapamte, do miti yoxo var cedve him tolepe na-itumsu muntxanepe.
Meselepe igunz'anet'u ulurt'u ç'umanişa, o3adu ort'u oskidu şena, ordo mobiselaten deyi oxorepeşa mendebulurt'u do moselu miti guri var uğurtu. 3'k'vint'ite ukaçxe iri-arti birapape trağudamte xavi nenape oşişolamt'u do ham birapa şi iri şena 3'iminde muntxanepe ort'u, namtini na-aorope şena, namtini ç'vini şena do namtini ti na-az'iru birapa iturt'e gurişa. Vana şk'u diara derdi var miğurte. Şk'u hantepe dobigurit.
Boyne oxorzalepe dizlip'e, dvaç'ine do miti şiçayeti vare, mpuleri mpuleri ibgare on3xodure oşkenape, do miti guri var ut'axe, galeni na-onanpe var ognape, boyne iz'i3e zade xeleberi na-ort’anen st'eri, di3xiri na-culun pupulepe-nişi, miti var o3'ire, iz'i3e..
Var ozlip'ape tipe-nişi mu k'oçepenişi, mu ti çkvape, ndğa moxtu beba oxorepe-nişi var doskudu, dolibğu. Oşkena, din3xiri davape iyu, nana do beba-nişi do da-cumalepe-nişi meleni rak'ani orte, xeti na var avale, uşinu ort'u tolişi 3ungite o3'edu ti uşinu ort'u.
Na-var oxobo3'onam ar derdi kort'u dobadonaşi djvaruli him cenneti na-nungamtu oput'epe. T'aroni kavi ort'u, germapeşi z'gape meç'ireli ort'u, zuğa, uça ort'u ceşk'vamt'u k'oçi, var o3'ert'u nanapeşi tolişe na-culun çilambrepe do xoloti himuşi oroperi bort'itu, boyne hey bort’ikotu, hey ğurape iyukoti. Xeleberi biyert'u hey oskidu şeni mara kianaşi çkva ar yeri dobibadiko var biçinam tik'o hem yerepe, toli gon3'aperi bğurart'u miti na-var uşk'un sebebişa…
Xvalanoba-ş'kimi, izmocepe-şkimi, oduşunupe-şk'imi tude dobdvi do na-stvasen st'eri ar m3'uşi pavri jindole…
Do izmocepe var miğun ma, mu xeleberi do mskva ndğalepe şeni, mu ti m3u’şi pavri na-stvasen izmocepe…
BİLİRSİN KARADENİZİN SİSİNİ
Yalnızlık taşır. yalnızlığa tutunmus su damlacıkları taşır yapraklarında, güneş intihar etmiş havası verir yoğun sis arasında, annemin ıslak ayak seslerini duyarım kapıda, sıcak mısır ekmeği kokusu tanıdık bir dost gibi çalar burnumun kapısını, babam çağırır, ıslak çamurlu gelişlerine başka bir sır katar, pencereden bakarım…Babam gelmemiştir.
En çok da dedemi özledim, belki de ona gidiyordu bütün özlemlerim, dedem baştaydı, zirvedeydi bizde sırayla yavaş yavaş indik düzlüklere, memnun değildik olanlardan hep şikayet hep maskeler….
Belki de korkuydu, korkmuştuk bir şeylerden sinmiştik bir köşeye, sessiz aç ve susuz bekledik, ışığın odamıza girmesini, duvardaki resimde korkuttu bizi, bakamadık, sırtımızı kapıya dönmedik, pencereleri, kapattık, kapıları kilitledik ışıkları hiç kapatmadık ama korktuk yinede.
Belki de sabah ayazında uyanıp yollara düşmüştük. Lazonada bir köyde yavaş yavaş her evin kilitleri açılıyordu içeriden 1-2 bazen 3 kişi çıkıyorduk uykumuzu alamamışlığın, dünkü yorgunluğu henüz üzerinden atamamışlığın öfkesi vardı yüzlerimizde, soğuktu sabah ayazı o dik yamaçlarda dahada öfkeli olurdu…
Koca bir hayatın gerisinde güneşe karşı uyumak istedim bedenimdeki buz kütleleri eriyene kadar ve küf kokularından sıyrılıp bahar olmak istedim. Çocukken korkardım karların içinde yürümeye iliklerine kadar üşümenin ne demek olduğunu o zamanlar anladım parmak uçlarımın sızısıydı aklımda kalan birde sancılarım, oysaki ne kadar severdim sislerin arasındaki karları, ama ne olduğunu bilmeden hissettim, hissettiğim hiçbirşeyi adlandıramadım uzun yıllar, tekrarlamaya başlayınca yaşananlar anladım ki olaylar farklı ama hissedilen hep aynı şeymiş, ilk hissedileni aza indirgemeye çalışmalıydım sonra olayların oluşacağı mekanları ortadan kaldırmak…
Önce evlerde toplanırdık kalabalık bir ailenin tam ortasında yorgun geçen çocukluğum ve özlemlerim, köyümden uzaklaşırken döktüğüm her gözyaşının resmidir bunlar.
Evler dar gelmeye başladı bir zaman sonra boğulduk yavaş yavaş hep kaçışlar dur demedi kimse yetişemeyeceğimizden korktuk, bundandır acele edişimiz belkide, nereye gittiğini bilmeden ne kadar koşabilir ki insan, dinleneceği yeri bilmeden, haritasını almadan rotasını belirlemeden ne kadar koşabilir ki….
Kilometrelerin benimle bağdaşmadığı bu soğuk şehirden hep kaçmak istedim özlediğim kokusunu her daim hissettiğim o yer benden çok uzaktı şimdi senede bir kez görebildiğim denizlerin en karasıydı o ve uzaktan bakarken bile ürküten ama bakmaya da doyamadığım yağlı boya tablosuydu, kusursuzca işlenmişti dünyanın kuzeyine,
Bir sabah uyanıp da düşmüştük yollara büyükler hep rehberdi o zamanlar, küçükler arkalardan gelirken oynadıkları çocukluk oyunları arasında kusur işleyip en ön saflara atılmanın cezaları vardı oralarda, oysaki çocuktuk bilmeden yanlışlar içindeydik. Şimdi rehberler değişti büyükler arkalarda ve dahada kötüsü arkalara bile alınmadan uzaklara bırakıldı rahat edersin diye oturtular bir köşeye ve unuttuldular ta ki ölüm haberleri gelene dek unuttular…. Sonra sahte sahte hüzünler kapladı suratları, yalandan ağladılar her damlalar yeri göğü inletti ama duymadılar sesleri çünkü vicdanlarınıda bırakmışlardı bir köşeye…
Yaz başlarını yayların o ılık rüzgarları arasnda geçirirdik, yayla soğuğuydu iliklerimde iz bırakanlardan biri de, zirvedeydik hepimiz aç kalırdık çoğu zaman, açlığı ilk kez hissetmenin utancı vardı benliğimde zordu aç kalmak aç olmak gözünü hırs bürürdü, insanın yapamayacağı şey yoktu düşman olmayı dahi göze alabilirdi en sevdikleriyle…
Düşmalığı çok erken öğrendim, savaşmayı, oysa ki ben dostça yaşamanın daha güzel olduğunu duyardım dedemin dinlediği ajanslarda barış diye haykıran sesler yankılanırdı kulaklarımda…
Her akşam ayrı bir konuşmalar geçerdi o çam ağaçlarından yapılan ahşap kulubelerimizde, döşemelerinden tavanlarından sızan çam sakızlarını severdim en çok.
Herkesin anlatacak bir hikayesi vardı o zamanlar hep gençlikten yiğitliklerinden bahsederlerdi, uzun hikayeler anlatırlardı bazıları abartır çoğu hüzünlenirdi, ben en çok ninemin hikayelerini, anılarını severdim o hayata hep başka başka pencerelerden bakardı her seferinde anlatıklarıyla yeni yeni dünyalar keşfederdim bazen güçlü bir kadın, bazen güçsüz olurdum ama hep aynı yerdeydim mekan değişmeden rolleri değişirdi her seferinde tekdüze olmayan ninemi başka severdim o zamanlar. Biz hep dinlerdik köşelerden konuşmak yasaktı mühürlenmişti diller, susmak erdemdi konuşmak ayıp. susmamız bu yüzdendir konuşmamızı istediklerinde kovanlardan çıkan arılar misali aceleciydik. Bildiğimiz her şeyi bir anda tüketir susmazdık, Bazen kendi kendimize konuşurduk en güzelide buydu. Kimse alınmayacaktı, kimse sus dercesine gözlerimizin içine öfkeyle bakmayacaktı.
En çok da bakışları kaçırırdım gözlerimde konuşmalar değil dayaklar değil bakışlardan kaçardım,o çok şeyi anlatan ama kimsenin dillendiremediği bakışlar.
Hikayeler uzar giderdi sabahlara dek, oysaki çalışmak lazım yaşamak için, erkenden uyumak niyetiyle gidilirde evlere ama erken vakit gelmezdi bir türlü sohbetler öyle uzardıki gaz lambaları altında, sonra hepbir ağızdan türküler söylerlerdi kötü çıkan sesler karışırdı birbirine ama ortak bir duygu vardı içlerinde, ya sevdiklerini kaybetmenin acısı yada başka bir kederdi onları türkü söylemeye iten, yoksa durduk yere eğlencelere vaktimiz yoktu bizim, biz bunları öğrendik…
Hep kadınlar ezildiler, yoruldular ama hiç şikayet etmediler gizli gizli ağladılarsa tavan aralarında belli etmediler ele güne karşı, laf etmediler hep güldüler kanayan yaralarını sarmak için kahkaha üstüne kahkahalar attılar..
Ezdirmediler kendilerini ne eşe en dosta, gün geldi baba ocakları viran oldu onlara, araya kan davaları girdi sevdiklerini karşı yamaçtan gördüler ellerini kaldırıp sallamaları yasaktı, göz ucuyla bakmalarıda…
Anlayamadığım bir hüzün hakimdi ülkenin kuzeydoğusundaki o cennete benzer köylerde havası sertti dağları sarp aşılmazdı deniz karaydı yutardı adamı, bakmadan anaların gözünün yaşına ama vazgeçilmez bir bağ vardı aramızda, hiç bıkmadık orda olmaktan ölümler, kavgalar olsada güzeldi oralarda yaşmak, belkide dünyanın heryangi bir yerinde doğsam tanımasam oraları oralarda yaşamayı gözüm açık giderdi, hiç bilmediğim ve kimsenin bilmeyeceği bir sebepten….
Sanki dusuncelerim yanlızlıklarımı, hayallerimi tasiyabilecek kaydırak misali, koyuversem karayemişin yapraklarını yanlızlıklarımı, asagı ya kayıverecekler gibi…
Oysa hayallerim olmadı benim ne güzel günlere dair, ne de karayemiş yaprakalarında kayacak hayallerim…
NEJLA AYTEMİZ
Fotoğraflar: Özer Ertaş, Otanuşi |
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
