Han3’o K’olxobaşi Festivalişi ar ağani na-renti dixenu. Melen sarp’is mariaşinaşi 20 tutaçxas na-ixenu Festivalişe ma do cuma-çkimi kala arte bidit. Ma, majurani fara do cuma-çkimik iptineri fara festivalis bak’atit.

K’olxepeşi Festivali melen sar’pis zuğa-uçaşi k’elas, kfan3’alepunas ixenen.  Tutaçxaşi ndğas Arkabişen ondğeri şkule mankana-çkimiten sinorişi nek’naşa mendaptit, Hek sarp’i sinorişi gale mankana mebaşkvit do kuçxeten sinorişi nek’naşe bigzalit. Nek’nas dido k’oçi na-rt’u şeni ar saatişen dido ora hek golobobapinit. Hemindos şkule nek’naşen golobilit do melen sarp’işe mendaptit. Hek festivali na-ixenen zuğaşi k’elas mendebi3’k’ditşi festivalişi oxazirupe bzirit do ordo na-rt’u şeni ora golobolapinat yado Batumişe bigzalit. 3’oxle p’ap’ulepe-çkunik duyla na-ikomtes Batumis jur-sum saat’i k’onari ko-goptit do ok’açxe xoloti melen sarp’işe gobiktit. Sarp’işe moptitşi festivalişi gy’oç’k’işmuşe ar saati k’onari ko-mez*it’u. Çkunti hek zuğaşi k’elaşe bidit do festivalişi gyoç’k’imuşi oxazirupes bo3’k’edit.

Festivalişi osteroni do obironi platformi K’olxepeşi 3’oxleneri feluk’apeşi megnaputen xeneri rt’u. Hek bidişi na-maz*iru k’onarite hek Lazepe, Megrelepe do Korturepek festivali oz*iru do o3’k’omilu şeni moxtesdort’un. Turkiyeşen, Atinuri, Art’aşenuri, Vi3’ori, Arkaburi, Xopuri do Mak’rialuri k’oçepe moxtesdort’un. Kortulişenti Lazi, Margali k’oçepe do Kortulepeti moxtesdort’un. Ora, zuğas omçviruşi ora na-rt’u şeni dido k’oçepe omçviruşe moxtesdort’un. Hemtepeşi doloxe çkva xalk’epeşi k’oçepeti ko-rt’u do hemtepekti K’olxepeşi festivalis o3’k’edes.  Go3’os xvala na-bidi Kolxobaşi festivalis t’aroni dido k’ai var rt’u do mteli mç’imaten dobişuvidort’un. Han3’o t’aroni mariaşinaşi mtini t’aroni na-ren steri ndğaleri mçxvapa seriti çuçuna ivu do dido k’ai golaxtu. Festivali, mjora zuğa-uças gyeilamt’uşi gyoç’k’u do sum saatişe mexoleri oraşa na-onu.  Kolxuri festivalişe bidişi hek ipti Arkaburi magabrepe-çkimi bz*iri. Ok’açxe Margali cumalepe-çkunepe k’ala biz*irapit do gonç’eloba-çkuni boçodinit.  Margali-cumalepek dido Lazepe içinomt’es do ma, k’ai na-var biçinomt’i Lazepe Margali, G. Karçavak moçinapu. Hek melen sarp’uli Lazepe, C.Vanilişi, i. Tandilova, Otari do çkva coxo ha3’i na-var gomaşinu dido Lazepe k’ala biz*irapit, biçinapit do na-moxtasen orape şeni, Lazuri nena do kultura şeni bip’aramitit. Hek A.Serdaroğli, H.Uzunxasanoğli k’ala artikati bz*irit do biçinapit. Xoloti hek Arkaburi Lazi megabrepe; H.Ozkazanci, Y.Ozkazanci, O.Oziskenderi, E.Guleri Kolxobaşi festivali oz*iramu şeni moxtesdort’un. Ma, çkva bandaraşi tude hemtepe na-bz*irişe na-bixeli şeni hemtepeti p’ç’ari. Hemtepeşen çkva, xoloti çkva Lazipe-ti ko-rt’u. Hemtepe Kultura-çkunişe dido maorope k’oçepe renan. Xaşopeten festivali ko-geiçku. İpti K’olxopeşi 3’oxleni tarixi şeni, oçinapa şeni, doguru şeni mskva tkvalape itkvu, ma kortuli nena k’ai na-var miçkin şeni Margali cumak Lazurişe gemikturu do oxomo3’onapu. K’olxopeşi cumaloba şeni mskva tkvalape itkvu. Ok’açxe meonaten Lazi birabape itkvu, Xasan xelimişi leksepe ik’itxinu. Xoloti meonaten Lazepeşi do K’olxepeşi xoronepe, didilepek do ç’ut’alepek ixorones. Kolxepeşi dolokunu dolokuneri sarp’uli Lazepek arte birape tkves do çkun, festivalis na-o3’k’ernanenpe moxelines.  Zuğa-oçaşi k’elas kvan3’alepunaşi jin diope amadgineri, diopekti kvan3’alepunas doxuneri, Zuğa-uçaşi mskva do çuçuna ixi elabareri, Lazuri, Margaluri, Kort’uluri na-itkvu birape do-buucit. Ar k’eleti oç’k’omalepe p’ç’k’omit, ark’eleti ğviniti opşvit. Haşopeten jur-sum saati muç’o golaxtu var-maçkines do megabreşi arik Lazi mambirale B.Topaloğliti festivalişa na-mulun ko-mognapes. Birol Cuma, festivalişi oraşi çodinaşa na-var naç’işinu şeni hem mskva birape-muşi festivalis var atkvu do haya çkaristi k’ai var doma3’ones. Mu-p’at çkunti hem oras Lazepeşi etkinluği do-p’at mado dido k’ai guda na-aç’andinen Birol cumak gudas ko-dolubaru-do çkun moxeles. Melen sarp’is, ar k’uçxeş-burtişi osteronas gudaten Birolik oç’andinu do çkun, Lazi do Margali cumalepe k’ala ar k’ai dobixoronit. Xoronişi gamamğoru hekonepes bognapit.  Ok’açxe, xoloti na-mulun 3’anapesti Kolxobaşi festivalişe moptaten, bak’ataten yado ok’obitkvit. Cuma-çkimi k’ala do Lazi megabrepe k’ala Sarp’i sinorişi nek’naşen golobilit do Oxorepe-çkunişe gobiktit. Gobiktamt’itşi na-bo3’k’edit festivalişi k’ai do p’at’i na-renpe şeniti na-ozmonumpeti do-ptkvit. Arti ha3’is skule, Lazeburas na-p’ç’arum ç’aralepes Turkuliti p’ç’arare.                                                                                

24,08,2007 Lazona

Kolxoba Festivali.

Bu yıl kolxoba Festivalinin bir yeniside yapıldı. Karşı Sarpta, Ağustosun 20 si Pazar gününde yapılan Festivale Ben ve Kardeşim birlikte gittik. Ben ikinci kere kardeşim ilk kez Festivale katıldık. Kolxların festivali karşı sarpta, karadenizin kıyısındaki çakıllıkların üzerinde yapılır.  Pazar günü Arhaviden, öğleden sonra arabamla sınır kapısına gittik, orada sarp sınır kapısının dışında arabayı bırakıp yayan sınır kapısına yürüdük. Kapıda çok insan olduğu için Bir saatten fazla zamanı orada geçirdik. Ondan sonra kapıdan geçtik ve karşı sarpa girdik.  Orada festivalin yapıldığı deniz kıyısına baktığımızda festival hazırlıklarını gördük, erken olduğu için zaman geçirmek için Batuma gittik. Eskiden Dedelerimizin iş yaptığı Batumda Bir iki sat gezdik ve yinede karşı Sarpa döndük. Sarpa döndüğümüzde festivalin başlamasına bir saat kadar bir zaman vardı. Bizde deniz kıyısına gittik ve festivalin başlama hazırlıklarını izledik. Festivalin oyun ve şarkı platformu eski Kolxların teknelerine benzeterek yapılmıştı.  Oraya gittiğimde gördüğüm kadarı ile orada Lazlar, Megreller ve Gürcüler festivali görmek ve izlemek için gelmişlerdi. Türkiiyeden Pazar, Ardeşen, Fındıklı, Arhavi, Hopa ve Kemalpaşalı insanlar gelmişlerdi. Gürcistandan da Laz, Megrel insanlar ve Gürcülerde gelmişlerdi. Zaman denizde yüzme zamanı olduğu için çok insanlarda yüzmeye gelmişlerdi. Onların için da başka halktan insanlarda vardı ve onlarda Kolxların festivalini izlediler.  Geçen yıl yalnız gittiğim Kolxoba festivalinde hava çok iyi değildi ve hepten yağmurdan ıslanmıştım. Bu yıl ağustosun gerçek havası olduğu gibi gündüzleri sıcak geceleri ılık oldu ve çok güzel geçti. Festival güneş denizde batarken başladı üç saate yakın bir zaman kadar sürdü. Kolxların festişvaline gittiğimde ilk önce Arhavili arkadaşlarımı gördüm. Sonra Megrel dostlarım ile görüşüp özlemlerimizi giderdik. Megrel kardeşler bütün Lazları tanıyordu ve Ben iyi Tanımadığım Lazları Megrel G. Karçava tanıştırdı. Orada karşı sarplı Lazlar C. Vanilişi, İ. Tandilova, Otari ve isimlerini şimdi hatırlayamadığım Çok Lazlarla görüştük, tanıştık ve gelecek zamanlar için Laz dili ve kültürü hakkında konuştuk. Orada A.Serdaroğlu, H.Uzunhasanoğlu birbirimizi gördük ve tanıştık. Yine orada Arhavili arkadaşlar H.Özkazanç, Y. Özkazanç, O. Öziskender, E. Güler Kolxoba festivalini görmeye gelmişlerdi. Ben başka ülkede onları gördüğüme sevindiğim için onlarıda yazım. Onlardan Başka, çok Lazlarda vardı. Onlar kültürümüzü çok seven insanlardır.  Böylelikle festival başladı. Önce Kolxların eski tarihi için, tanıtımı için, öğretmek için güzel sözler söylendi, Ben Gürcüceyi iyi bilmediğim için, Megrel kardeş Lazcaya çevirdi ve bana anlattı. Kolxların dostluğu için güzel sözler söylendi. Sonra devamınca Lazca şarkılar söylendi, Hasan Helimişinin şiirleri söylendi. Sonra devamınca Lazların ve Kolxları horonları Büyükler ve küçükler tarafından oynandı. Kolx giysileri giymiş Lazlar birlikte şarkılar söylediler ve bizleri sevindirdiler. Karadenizin kıyısında çakıllıkların üzerinde kimileri ayakta, kimileri çakıllıklarda oturarak Karadenizin güzel ve ılık rüzgarı ile birlikte, Lazca, Megrelce, Gürcüce söylenen şarkıları dinledik. Bir taraftan yemek yedik bir taraftan şarap içtik.  Böylelik le iki üç saat nasıl geçti anlayamadık ve rakadaşlardan birisi Laz şarkıcı B. Topaloğlunun festivale katılacağını duyurdu. Birol kardeş festivalin bitimine yetişemediği için o güzel şarkılarını festivalde söyleyemedi ve bu hiçbirimizin hoşuna gitmedi.  Ne yapalım, bizde Laz etkinliğimizi yapalım diye çok iyi tulum çalabilen Birol kardeş Tulumuna üfledi ve bizleri sevindirdi. Karşı sarpta bir futbol sahasında birol tulum çaldı ve biz Laz ve Megrel kardeşler güzel bir horon oynadık, horonumuzun nağarasını oradakilere duyurduk.  Sonra gelecek senelerde Kolxoba festivaline geleceğiz katılacağız diye sözleştik. Kardeşim İle birlikte Sarp sınır kabısından geçtik ve evlerimize döndük. Dönerken de Festival için iyi ve kötü düşüncelerimizi de söyledik. Birde bundan sonra Lazeburada yazdığım yazılara Türkçesini de yazacağım.

24,08,2007

Tanora