Da-cumalepe, dido oraşen doni do ha3’iti na-var mom3’ons, mtini na-var ren muntxanepe
İxenen. Hamu şeni xoloti na-golobilit orapes ar k’ela-ç’arale p’ç’aridort’un.
Ha3’i xoloti haşo mutu oç’aru na-uk’ors şeni na-ozmonum mtinipe p’ç’arare.
Lazi Da do Cumalepek, mamç’aralepek Lazuri-nena do kulturaşi monz*inu şeni supara (svara)pe, gramerepe, nena-çkinape Leksepe steri.. muntxanepe ç’aruman. Hamtepe
Kultura-çkunişi monz*inu şeni na-ixenen içkinen. Haşo dulyape dido k’ai ren, xoloti ixenas, oxenu-muşi mot içodet’as. Çkun, mteli Lazepes heşo minonan, irik dido bixelet.
Ham dulyape, Lazuri-nenaşi do kultura gont’inu, ağan mordalepes, Lazuri nena-çkuni
na-oromanpes, nena-çkuni k’ai na-var uçkinanpes, Kultura do nena-çkuni doguru şeni
na-ibodenanpes şeni dido beciti ar duyla ren. Haşo ç’aralepe do suparape oxenu hek’o perpu dulyapeti var ren. Haya, hamtepe na-ç’arumanpes do ham dulya na-oromanpes kuçkinan.
Hemtepe, gurişen bzop’on n3aşa extan.
Edo haşo ar duyla ikomt’atşi, ar mutu p’at do ar mutu divas yado mot ikomt. Ar mutu p’at do haya Lazepeşi kulturaşi monz*inu do nenaşi mtinepe ren yado vit.
Ha3’i do dido oraşen doni p3adum, dido Cumalepek do Dalepek ç’aruman, doptkvidort’un
haya dido mskva duyla ikoman yado. Hak na-var mom3’ons mu ren giçkinani?
İpti, na ç’aruman supara do çkva muntxanepe dido k’ai n3’onan, n3’oran, ozmonan do
hemindos şkule ç’aran. Hemtepe ç’arumt’anşi, Lazuri tkvalape-muşi k’ai na-var uçkinan
mutuşi haya hemtepeşi Lazuri tkvala ren yado mot ç’arumt’an.
Arti, enni dido na-m’a3adu mutu, Lazonaşi svapeşe ok’açxe na-moxtu, Lazuri tkvala-muşi na-var eçkindu muntxanepes Lazuri coxo gedvu ren. Haşo mutu dido na-iç’aren bz*irom.
Na-ixenen ham duyla dido p’at’i iven do haya mtinoba var ren.
Hamtepe ç’arumt’atşi, ar k’oçişen na-ognaten haya hamuşi tkvala ren yado, dido beciti
na-ren (supara, grameri, nenaçkina ) dulyapes mot-ixmart. Haşo tkvalepeşi mtinepe ogoru şeni oput’eşi, noğapeşi, malte noğapeşi goxtimu do 3’ana-edveri dido k’oçepes ok’itxu uk’ors. Ar k’oçişi elakte-tkvalete ar muntxanis coxo haya ren yado oxmaru mtinobaşen omt’inu ren.
Lazuri Mamç’arale ovu şeni Lazuri-nena dido k’ai giçkit’anoren, dido k’ai ik’itxaten, dido k’ai
ç’araten, Lazuri tkvalape dido k’ai tkvaten. Nenaçkinaşi orape dido k’ai ixmaraten. Hemuşi hamuşi meşvelapu do gza o3’iramuten hamtepe var iven. Dido oput’epe goxtaten dido k’oçepe k’ala ip’aramitaten, na-ç’araten tkvalapeşi mtinepe z*iraten do hemindos şkule vaten, na-ikomt duyla.
Lazuri ç’arumt’atşi Lazuri nena muç’o k’ai ixmaren-na, muç’o k’ai iven-na, muç’o itkven-na heşo ç’arit, Turkuli nenaşi goktimeri steri var iç’aren Lazuri. Lazuri ti-muşiten ar nena ren haya giçkit’an, haya haşo nisamadit.
Ha3’i ma p3adido, lazonaşe ok’eçxe na-moxtu, ok’açxe na-içinapu mçxomepes coxo gyodvezdoren “ mezgit’iz”, “lelema” steri.. Lelema, dido çiçku, na-var dadginen muntxanepe şeni na-itkven ar tkvala ren, heya ar mçxomiz coxo yado ko gyedveni. Mteli çxomepe mçxvapas ora golaxtaşi “lelema” var iven i? Zuğaz na-ren istavrit’i, palamut’i, k’efali na-ren steri Turkuli-muşiten ç’arit, edo haya hamuşi Lazuri haşo ren yado mot ç’arumt.
Na-iç’k’omen tipi do tipisteri “lilvepe” “domatesis, patlicani, bezelyes” coxo gyodvezdoren.
Hamtepeşi Lazonaşe na-moxtimu oşi 3’ana var ivu, mu iven haşo muntxanepe mot ikomt.
Lazonas na-ren şuk’a, xaci, sut’ulya, mergya, leri steri muntxanepe ç’arit, edo soğanis
Lazuri coxo mot gyodumert.
Çxovarepes coxo gyodvezdoren; “aslani, kaplani, tavşani” Lazonaşi germapes hamtepe çkar oras var iziru, tkvan so vanati mişen ognit do hamtepes coxo gyodvit, haşo mutu diveni.
Lazuri gyarepe p’çaraten yado Lazonaşe ok’açxe na-moxtu, kultura-çkuni k’ala çkar na-var
i3’k’ven gyarepes Lazepeşi gyari ren yado mot ç’arumt. Lazepeşi gyarepe na-içkinen
Luncaxeri, lududeri, kapça t’ağaneri, kapça gyeç’veri, k’vali tağaneri do hamtepeşen
na-imralinen gyarepe ç’arit, lo3ape ç’arit. Lu, dido oput’e do noğapes lu ren, luqu ti itkven, heya hek’o beciti var ren. Hak beciti na-ren hemuşen na-ixenen gyari ren. Lu, k’orzeten incaxen do luncaxeri ixenen. Lu, onçamurete var incaxen.
Lazepeşi oç’k’omalepeşi kultura dido var-ren, haya miçkinan. Mi, muşeni moboğerdinat, çkun mtinepe miçkinan. Haşo mutu oç’aru şeni va gyarepeşi oxenu giçkinan do Lazuri
na-ç’araten k’onari var giçkinan-na, vanati Lazuri nena k’ai giçkinan do gyarepeşi oxenu k’ai var giçkinan-na hemoras artikatis k’itxit do heşoten ç’arit na-ç’araten suparape.
Hamtepe ma mot p’ç’ari? Da-cumalepe Lazuri nena-çkuni handğanora do na-moxtesen orape şeni, ağani na-diguramanpe şeni, nena-mutepeşi monz*inu na-unonanpe şeni,
ham nena, mteli Lazepeşi na-ren, na-miçkinan şeni p’ç’arat. Lazuri nena k’ai miçkinan-na
p’ç’arat. Ma, Lazuri hak’o miçkin, hak’onari maç’aren, otkvutenti var iven. Hem oras
na-uçkinanpes meşvelapu ak’vandit, haşo oxenu oncğore var ren.
Da-cumalepe, mamç’aralepe, na-ç’arumt svarape, nenapunape, nenaçkinape, birapape
xvala tkvani var ren, hemtepe mteli Lazi do çkva xalk’epeşi mak’itxalepeşi ren. Hemtepes
mtinobape meçamu duyla-çkuni ren, haya dido beciti ar duyla ren dido perpu ti var ren.
Ma hamtepe na-p’ç’ari şeni mot gemigondut. Ma, mitis guri ot’axu şeni var p’ç’arum.
Na-gondunun, na-içoden Lazuri nena irik arte eboselaten, eboselamt’a yado mot gyeboktamt’at.
Lazuri-nena do kultura mteli Lazepeşi ren. Çkun, Lazepeşen çkva Laziti var ren.
(Laz dili ve kültürü bütün Lazlarındır. Biz, Lazlardan başka Laz da yoktur.) Şurimşine Da-cumalepe.
01.Mariaşina.2007, Lazona
Tanora
|
Bu Yorumu Feed ekle
Yorumlari Göster/Kapat
Yorumlari Göster/Kapat
