Evet Lazca'nın devlet eliyle tanınıp, yaşatıldığını hayal edelim.Bu durumda sizce Lazca için hangi şive esas alınmalı ?
Öncelikle şive ve lehçe kavramlarını açıklayalım.
ŞİVE: Bir dilin izlenebilen tarihi dönemlerinde ayrılmış koludur. Ayrılıklar, lehçede olduğu kadar değildir.
LEHÇE-DİYALEKT: Bir dilin izlenemeyen ondan ayrılmış koludur.Coğrafi ve kültürel etmenler bu ayrılmada rol oynar.Lehçelerde, ses, şekil ve kelime ayrılıkları çok büyüktür. Bazı dilciler, büyük ayrılıklarda lehçeyi başka bir dil olarak kabul etmeyi de önerirler.
Lazca için 3 lehçe!!! var deniliyor.Bu yanlış bir tasniftir.Çünkü bu lehçeler arasında karşılıklı anlaşma mümkündür.Lazca'nın doğru tasnifi ise:
ORTAK K'OLXETİ(Colchis)-ZAN DİLİ
1)Megrel lehçesi(Margaluri)
K'olxurişi nenaşi Megruli dialek't'i)
a)Zugdidi-Samurzaqan Şivesi
*Sanmurzaqanuri(Güney Abhazya)
*Zugiduri
__Cvari
b)Senak'i Şivesi
*Mart'vilur-Banz'uri
*Abaşa
2)Laz lehçesi(Lazuri)
K'olxurişi nenaşi Lazuri dialek't'i)
a)Hopa Şivesi:
*Xopa - Batumi
**Çxala Mouth
b)Arkabi-Vitze(Vitzur-Ark'aburi) Şivesi:
*Arkaburi
*Vitzuri
c)Atina Şivesi
*Atinuri
*Art’aşenur-Dutxuri
___Tolikçuri
___Vijadiburi
Bence Lazca'nın yazılı hâli için Hopa şivesi temel alınmalıdır.Hem kardeş lehçemiz Megrelce'ye hem de kardeş dil Gürcüce'ye en yakın olan şive Hopa-Batum-Çxala şivesi.Ayrıca en saf en az Türkçe'den etkilenen ve müzikalite açısından kolay olan ve daha kafkasik özelliği gösteren de Hopa lehçesi.
Arhavi-Fındıklı şivesinde diğer iki şiveden farklılıkla bulunma hâl eki -s ile değil -z ile yapılıyor.(oxoris=oxoriz)
Pazar şive grubu ise Türkçe'den ve Yunanca'nın Trabzon-Pontus lehçesinden en çok etkilenen ve bozuk olan şive.Lazcanın kirli bir versiyonu gibi ya da Türkçe'nin Karadeniz şivelerinin Lazca içinde eritilmesi gibi intiba bırakıyor.
Ben bu yüzden HOPA-BATUM-ÇXALA grubu yani K'olxuri/Zanuri nenaşi Lazuri dialek't'iş Xopuri nuk'u diyorum.
Sizler ne düşünüyorrsunuz bu konuda arkadaşlar ??
