KAPANDI GİTTİ ÇAĞI

Şaravaz, pepeçura, kastaniça kabağı
Sacayak, pelki, hosti, kapandı gitti çağı,
Kunci, minci, korkota, koloti unutuldi,
Malahtara, likmene hasret kaldı gazyağı.

Burma, mabeyin, darni, kot, tereteri, hopeçi,
Gerdel, lahmi, pulama, küpun ağzında peçi,
Çali, çupi, kutuni, davli ve kondaridan,
Şimdi bahsettuğumde güleyi bizum paçi.

Lağus, şokali, lobya, pafuli, perçem, andi,
Metuşi, sehter, çiten altındakiler yandi.
Zimbilaçi tikeni, kardaşi hamduspara,
Benum gibi fukara, sirgan yedi uyandi.

İşkemi, seke, konsol, evun temele taşı,
Çiçili, kolistavra, langonanun kardaşi,
Furnesi, tumurlisi, çumuşi, çilbur yerken,
Paluzenun yanında dururdi etmeğaşi.

Hurtuli ve şurtuli, muncur, sumsuk, zibidi,
Pifoli, koso, muşi, kurçeli bizum idi.
Pasmanika, lohtiko, zuzuli ve çimidi,
Fundukla fitrukayi acep hangimuz yedi.
Murmurisle mamuris uyuturdi bizleri,
Pumburi, şepidinun hala bende izleri.
Çilipuli ve puli, karatağuk, çişona,
Alemidiye donuk makoçinun gözleri.

Geçen zaman içinde, değişti bizdeki dil,
Şimdi bu sözcükleri, ister oku, ister sil.
Rizeli arkadaşum, anam, babam, kardaşum
Alem bilmezse bile, ne deduğumi sen bil.

Düzenleyen: dalibeyaz, :: 29/07/2008 16:15

Bu eser Şair "Mustafa Kar" a aittir. İlk kez 1984 yılında Genel yayın yönetmenliğini yaptığı Rize'nin Sesi Dergisi'nde ardından da Şiir Kitabı "Lazoğlu" nda yayınlanmıştır..

Daha sonra bu esere ilgi görünce başka adlarla yayınlanmaya başlanmış.

KAPANDI GİTTİ ÇAĞI

Şaravaz, pepeçura, kastaniça kabağı
Sacayak, pelki, hosti, kapandı gitti çağı,
Kunci, minci, korkota, koloti unutuldi,
Malahtara, likmene hasret kaldı gazyağı.

Burma, mabeyin, darni, kot, tereteri, hopeçi,
Gerdel, lahmi, pulama, küpun ağzında peçi,
Çali, çupi, kutuni, davli ve kondaridan,
Şimdi bahsettuğumde güleyi bizum paçi.

Lağus, şokali, lobya, pafuli, perçem, andi,
Metuşi, sehter, çiten altındakiler yandi.
Zimbilaçi tikeni, kardaşi hamduspara,
Benum gibi fukara, sirgan yedi uyandi.

İşkemi, seke, konsol, evun temele taşı,
Çiçili, kolistavra, langonanun kardaşi,
Furnesi, tumurlisi, çumuşi, çilbur yerken,
Paluzenun yanında dururdi etmeğaşi.

Hurtuli ve şurtuli, muncur, sumsuk, zibidi,
Pifoli, koso, muşi, kurçeli bizum idi.
Pasmanika, lohtiko, zuzuli ve çimidi,
Fundukla fitrukayi acep hangimuz yedi.
Murmurisle mamuris uyuturdi bizleri,
Pumburi, şepidinun hala bende izleri.
Çilipuli ve puli, karatağuk, çişona,
Alemidiye donuk makoçinun gözleri.

Geçen zaman içinde, değişti bizdeki dil,
Şimdi bu sözcükleri, ister oku, ister sil.
Rizeli arkadaşum, anam, babam, kardaşum
Alem bilmezse bile, ne deduğumi sen bil.

Mustafa Kar


Bu tarz yazılarda kaynak belirtilmelidir

teşekkürler yorgun şair.kaynak belirtilmesi konusunda bende sizinle hemfikirim.bu konuda daha hassas olunmasını rica ediyorum...

Sevgili Hemşinliler,
Önce kendimi tanıtayım.Aslen Ordu ili Kumru ilçesindenim.Anne-babam memur olduğu için yurdumuzun pek çok yerinde bulundum.Yani hep aynı ortamda bulunmadım.
Hemşin,Laz ve Gürcü müziklerini-folklörünü çok severim.Ayder'den daha yukarı çıkma fırsatım olmadı ama ilk fırsatta inşallah.Yörenizi sevdiğim için gecenin yarısında bu yazıyı yazıyorum.
Bu yazıda Hemşinli derken sadece Hemşin ilçesi(Pazar Hemşin) değil, Çamlıhemşin ilçesi ve bazı diğer ilçelerin Hemşin köyleri de anlaşılmalıdır.

Hemşin-Ermeni konusu yine ortaya çıkarıldı.
Yapay gündemlerle halkımız meşgul edilip derelerimize santraller mi kurulacak?Yaylalarımıza otobanlar mı yapılacak?

Osmanlı da karışıktı, yani kozmopolitti,Türkiye de.Yani pek çok etnik grup Osmanlı veya Türkiyeli olarak yaşamıştır,yaşamaktadır.
Bazı Osmanlı padişahlarının anneleri yabancıydı.Yani bazı padişahlar safkan Türk degildi.Bu yabancı anneler gerçekten müslüman olmuşlarmıydı yoksa usülen göstermelik olarak mı müslüman olmuşlardı bilemeyiz.
Bazı padişah anneleri bile yabancıyken bizim safkan Türk olma derdine düşmemiz ne derece doğru?Eski Türklerde de Çinli prenseslerle evlenme modası varmış.

Mersin,Antalya,Trabzon ve bazı diğer yörelerimizde çekik gözlü vatandaşlarımız var.Mersin-Antalyadakilere Türkmen, Trabzondakilere Çepni denmektedir.Onlar bize "Biz sizden daha Türküz,siz karışıksınız. " diyorlar mı?

Hemşince(Hemşotsi) diye bilinen dili konuşmayan Hemşinlilerin, Hemşince konuşan Hopa Hemşinlilerine(Kemalpaşa-Makriali) kızmalarımı gerekir "Sizin yüzünüzden Ermeni diyorlar bize " diye?
Ya da otobüs firmaları yapardı eskiden, isimlerinin başına Hakiki,Öz gibi ünvanlar eklerlerdi.Hemşince diye bir dil konuşmayan Hemşinliler de öyle mi yapsınlar?

Osmanlı zamanında aslen Osmanlı Türkü olduğu halde iyi Rumca bilen ama Türkçesi az olan kişiler olduğunu okumuştum bir Rum yazarın kitabında.

Hangimiz soyumuzdan kaç kuşak geriye gidebiliyoruz?Dedesinin dedesinin ismini bilen kaç kişi var acaba?
Önemli olan bugün ve gelecektir.Geçmişi değiştiremeyiz,hatta bir yerden sonra daha da geçmişimize ulaşmamız imkansızdır.

Ülkemizde Ermeni olmak,Rum-Yunan,Rus olmak kötüdür.Çünkü bu milletler hem gayrimüslimdir,hem de geçmişte bu milletlerle sorunlarımız olmuştur.

Bizim oralarda bahçe çiti yapmak için kullanılan kazığa FRAHTI-FRAKTU denir. Aslen Rumca bir kelimedir.Yazın tanıştığım bir Yunan turist de bu kelimenin Yunancada FRAKTİ olarak geçtiğini söylemişti.
Aynı şekilde bizim oralarda yaşlılar KUZİNE yerine PEŞKOV, PATATES yerine KARTOF(Gartop-Gardopu) demektedir.Bu kelimeler de Rusça veya Rumcadır.Bu durum bizi Rum veya Rus yapmaz tabi ki.

Hemşin'e gelirsek bazı Ermenice kelimelerin ve yer adlarının olması da Hemşin'i Ermeni yapmaz.

Tanıdığım bir Hemşinli tulumcunun yine tulumcu olan babasının aslen Rus olduğunu , küçükken çeşitli nedenlerden dolayı ailesiyle beraber o zamanki Rusyaya götürülemediğini öğrendim.Şimdi o tulumcu arkadaş kafasını taşlara mı vursun "ben yarı Rusum,safkan Hemşinli değilim, safkan Türk değilim diye" ?

Benzeri şekilde bizim ilçede yakın geçmişte belediye başkanlığı yapan birinin babası aslen Rumdur.
Mübadele zamanında hasta-cılız olan Rum çocuğunun Yunanistan'a gitmesine Türk komşularının gönlü elvermemiş. "Bu çocuk yollarda ölür,kıyma yavruna, biz bakarız, sonra gelir alırsın " demişler. O zamanlar ki insan kendi çocuğunun karnını doyuramazken.
Çocuğu geri almaya gelemiyorlar. Çocuğa bakanlar da çocuğa Ahmet ismini veriyorlar ve diğer Ahmetlerden ayırdedebilmek için de YENİ AHMET diyorlar.YENİ lakabının verilme nedeni artık Müslüman-Türk olması nedeniyle.
Yeni Ahmet'in oğlu da ilerde ilçeye belediye başkanı oluyor.Babasının aslen Rum olduğu bu kadar aşikar olan birini halkımız belediye başkanı yapmış,güvenmiş.
Demek ki bizim oralarda provakatörler yokmuş.

Sonuç olarak Hemşinlilerin aslen Ermeni veya Türk harici başka bir millet olması Hemşinlileri ne yüceltir ne de aşağı düşürür.Önemli olan bugün ve gelecektir.Aslolan doğru dürüst insan olmaktır; Parasıyla,babasıyla,soyuyla sopuyla övünmek değil.

Zaman makinası olsa da atalarımın geçmişine gidebilsem.Diyelim ki 300 sene önceki dedem İranlı,Arap veya Sırp.Ne farkeder? Benim değerimi mi düşürür?

Şu bir gerçektir ki bu topraklara herkes Orta Asyadan gelmedi.Uçağa binerek de gelmedi başka milletlere karışmadan.Gelindiği zaman buralar çok ıssız,insansız yerler de değildi.

Fındıklı'nın bir Hemşin köyündeki arkadaşıma gitmiştim.Ardeşene geri dönüşte komşularının özel aracıyla döndüm.O komşunun eşimin Ardeşenli Laz olduğunu öğrenince "Biz Hemşinliler Lazlar gibi 2 dilli(Lazca ve Türkçe) değiliz.Oğuz Türküyüz biz" demesini hiç unutmayacağm.Almanyadaki Almanların da Türklere siz 2 dillisiniz demesi hoş olur mu?

Hemşinliler Kurtuluş Savaşına katıldı,Doğuda şehit oldu da Lazlar olmadı mı?
Farklılığa tahammülü olmayan , herkesi kendi gibi olsun isteyen bir insan çeşidi işte.

Emperyalizm de tek tip insan ister, komünizm de.Emperyalizmin Türk-Kürt oyunundan sonra sıra Laz-Hemşinliye mi geldi?

Lütfen egolarımızı, ilkel benliğimizi değil, aklımızı ve insanlığımızı devreye sokalım.Gaza gelmeyelim, saza-tuluma-kemençeye-akordiyona gelelim, kardeşçe yaşayalım.
Yoksa ilerde Pastaneci hemşinliler-Çay tarımı yapan Hemşinliler, Mohti lazlar-Ela Lazlar diye de bölünme olur.

Sonumuz Rahmetli Yugoslavya gibi olmaz inşallah.
Bu yazıyı önyargılı,cahil,dar bakış açılı insanların buraya kadar okuduğunu sanmıyorum , zaten provakatörlerin hedef kitlesi de o cahil insanlardır.
Amerikan Vakfının festival sponsoru olması konusuna gelince Karadenizimizde festival düzenlemek için dışarıdan yardıma gerek olmamalı.

SERDAR TÜRKOĞLU
serdarbuceador@yahoo.com

Zaten böyle bi ayrım çok saçma,
hala yapanlarda var zaten...çok diyenler var hemşinliler ermeni soyundan geliyo falanda filan...
insanın soyu ne kadar önemli olabilirki? onemli olan hem kişinin kendisi değilmidir?
bu tür ayrım yapanlara çok şey söylenir aslında ama gücümüz yettiğince anlattığımızca artık...