Gönderen: lettaCari

Büyük sehirlerin birinde, bir laz ailesi geleneklerinden, dillerinde uzak, çocuklariyla birlikte mutlu bir yasam sürüyorlarmis. Çocuklar okumus büyük adam olmuslar. Bu aileye laz olmayan gelinler, damatlar gelmis. Büyük aile laz olmanin dayanilmaz hafifligini farketmeden yasayip giderken, bir gün babanin mirasini paylasmak söz konusu olunca huzurlari kaçmis. Aile arasinda sorunlar çikmaya baslamis. Iste o sirada aile laz oldugunu (tam da geç olmadan) farkederek mirasi laz geleneklerine göre paylastirmaya karar vermisler. Ve mirasi laz geleneklerine göre oglanlar kendi aralarinda paylastirip kiz kardeslerine pay vermemisler.

Bu durum da Laz erkeklerinin gelenelerine ne kadar düskun oldugunu gösteriyor( kendi çikarlari söz onusu olunca)

Ben kendi çevremden tanirim. babasin mallarindan payini almak isteyen kadina hala kötü gözle bakilir. Annem de kendi payini kardesine devrettigini anlatirdi, ben çocukken. Simdi ise çok pisman.

babasinin bütün malini miras alan kizlarin durumu daha kötü. Daha geçende birisi anlatiyordu, akrabalarinin baskisindan kurtulmak için bütün malini amcasinin ogullarina devredip, sevdigi adamla evlenebilmek için (aksi halde kuzenleri ile evlenmek zorunda kalacakti).

Gerekçesi ne olursa olsun, bu ilkel gelenegin hala yasatiliyor olmasi bence utanç verici. Sözde lazlar anaerkil bir toplumdan geliyor. O zamanki ninelerimiz , bugünkü torunlarinin hallerini görselerdi ne yaparlardi acaba?

Böyle bir durum için büyük şehirde gelenek göreneklerden uzak olmak ne kadar etkili bilmiyorum. Annemin akrabaları Kocaeli /Karamürsel'de bir laz köyünde yaşamakta. Köyün tamamı laz. Laz olduklarına gösteren sadece lazca ve laz yemekleri var. Ama yer paylaşımı konu olunca erkekler sahip kızlar mahrum. Ben çok yakınımda bizzat yaşadım. Kız çocukları önce girmeyeceğiz dedikleri arsaya daha sonradan girdikleri için abileri yıllardır görüşmüyor, annelerini evlerinde ziyaret edemiyorlar, yeğenlerinin düğünlerine gidip, doğan çocuklarını göremiyorlar. Çocuklar teyzelerine düşman. Yıllardır canından kanından insanları görememek. Neden? Arsaya girmeyeceğiz dedikleri için mi, yada Ölünce yanında götüremeyeceğin toprak, meyve ve para için mi? Köy ortamında maddiyattan uzak, temiz hava da bahçende yetiştirdiklerinle rahat bir hayat yaşarken insanoğlunun gözü neden doymaz. Evet ölüm gibi bir durumda yada mahkemeye verdiğin zaman arsadan payına düşeni alıyorsun. Alıyorsun ama akrabalarından uzak kalmayı da göze alıyorsun. Böyle bir durumda sen suçlusun çünkü. Hakkın olmayan bir arsaya giriyorsun. Kız çocuğunun maddi durumu ne olursa olsun (ihtiyacı olsa bile) hiç düşünmeden sadece erkek çocuklarına veriliyor. Öyle insanlar var ki hiç erkek çocukları yok. Miraslarını onlara verirken acı çekecekler mi merak ediyorum? Evet her zaman veya her aile için geçerli olmayabilir, hatta her laz ailesi için geçerli olmayabilir bu ama çok sık rastlanan bir durum. Keşke etraflarındaki insanlara gösterdikleri dostlukları, yardımseverlikleri akrabalarına da gösterebilseler...

Bu olay gerçektende acı ama maalesef yaygın bir şekilde uygulanan bir olay.Laz kültürüne mal etmenin ne derece doğru olduğu tartışılabilir tabi.Karadeniz’de yaşayan lazlar(özellikle Doğu Karadeniz’de yaşayanlar)arazi paylaşımında gerçektende kız evlatlarını yok sayıyorlar genelde.Onlar nasıl olsa evlenecekler gittikleri yerde her bir şeyleri olacak diye düşünüyorlar.Oysa iş öyle değil maalesef.Erkek çocuğa mirastan ne hak veriliyorsa kız çocuğuna da aynı hakları vermeleri gerektiğini bir türlü akıllarına getirmezler.Bu hakkın onların en temel hakları olduğunu bir türlü yediremezler kendilerine.Bu olay öyle abartılır ki bazen kardeşler birbirlerine düşman olurlar.Sırf arazi paylaşımı yüzünden bir sürü sorun çıkar kardeşler arasında.Eğer bir toplum bazı şeyleri anlamıyor ve anlamamakta da ısrar ediyorsa,o toplumda mağdur olan kesimin her yönden hakkını araması taraftarıyım.Burada da laz kızlarının ne pahasına olursa olsun yasal yollarla hakkını araması lazım.Bu tür olaylar oldukça belki toplum üstündeki ön yargılarda zamanla tam tersi istikamette deişmeye başlar.Zor bir iş tabi kendi ailesini mahkemeye vererek hakkı olan şeyleri mahkeme kararıyla almak.Ama başka türlü olmuyorsa bu şekilde olması en iyisi.